Bibliografia PDF Печать E-mail
Автор: Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska   
14.10.2009 02:25

1986

  1. Słońce raduje się - metafora czy mit? "Akcent" 1986, nr 4 s. 37-39.
  2. To, co w tekstach literackich należy interpretować metaforycznie, w innej odmianie języka, w innych gatunkach tekstu (np. w baśni) może być rozumiane dosłownie, odnosi się bowiem do innej niż powszechnie uznana konstrukcji świata. Z kolei to, co w tekstach literackich jest tylko animizacją, a więc figurą stylistyczną, w folklorze może stanowić przejaw mitologicznego pojmowania świata. Wykrycie pokładu mitologicznego pod warstwą wyrażeń językowych jest możliwe metodą analizy etnolingwistycznej, która bada teksty na tle całej kultury, zwłaszcza zrytualizowanych zachowań, nakazów i zakazów. Takie dane pozawerbalne prowadzą do sformułowania tezy o istnieniu w kulturze ludowej mitu żyjącego słońca. Z tego względu konteksty takie, jak: słońce raduje się, płacze, smuci należy traktować nie metaforycznie, lecz dosłownie jako nazwy takich samych czynności, o jakich mowa w zdaniach: człowiek raduje się, dziewczyna płacze, chłopiec smuci się.

    1987

  3. Konferencja "Tekst ustny". Lublin 15-17 IX 1986r. "Język Polski" 1987, nr 1-2 s. 134-138 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz].
  4. "Język a kultura. Słownictwo jako klasyfikator doświadczeń społecznych. Kazimierz nad Wisłą, 11-13 XII 1986r. "Język Polski" 1987, nr 3-5 s.289-293 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz].

  5. O godach zamojskich. "Twórczość Ludowa" 1987, nr 2 s. 44 [Rec. Gody zamojskie. Wiejskie zwyczaje i obrzędy zimowe. Zebrała i opracowała Marta Brzuskowska. Transkrypcja melodii Józef Przytuła, Zamość 1986].
  6. 1989

  7. Z badań nad sennikiem ustnym. Sennik ustny a pisany. "Literatura Ludowa" 1989, nr 3 s. 61-69.
  8. Tekst przynosi porównanie sennika ustnego, przechowywanego w zbiorowej pamięci i przekazywanego z pokolenia na pokolenie drogą ustną z sennikiem pisanym, rozpowszechnianym poprzez publikacje. Senniki różnią się doborem obrazów sennych, sposobami ich konstruowania i wyjaśniania. Obrazowi w senniku pisanym odpowiada tylko jedna wykładnia, w senniku ustnym może być jedna lub więcej. Szczególnie istotną cechą sennika ustnego jest istnienie w nim wewnętrznej zależności między obrazem sennym i jego objaśnieniem (wykładnią). W senniku pisanym niekiedy również można dostrzec motywację w przypisywaniu obrazom odpowiednich wykładni, przy czym jest to motywacja (lub jej brak) z punktu widzenia współczesnego człowieka, w odniesieniu wyłącznie do jego kultury i jego języka.

  9. Sennik kurpiowski. "Literatura Ludowa" 1989, nr 4-6 s.87-102.
  10. Prezentacja materiałów sennikowych zebranych w czerwcu 1987 roku w 9 miejscowościach kurpiowskich: Błędowie, Brodowych Łąkach, Dąbrowie, Guzowatce, Kopaczyskach, Rawkach, Wierzchowiznie, Woli Błędowskiej i Zawadach. Pierwsza część materiałów to ludowe interpretacje snów. Zostały one zebrane metodą kwestionariuszową, a w tekście podane w postaci słownika symboli sennych. Część drugą stanowią opowieści o snach. Nagrania pochodzą od 28 informatorów. Całość materiałów sennikowych wraz z rękopisami transkrypcji została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.


  11. Zamojskie pieśni ludowe. "Twórczość Ludowa" 1989, nr 3 s. 40-41 [Rec. W polu lipejka... Z repertuaru zamojskich laureatów Festiwali Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą. Redakcja, wstęp i transkrypcje tekstów Jan Adamowski, transkrypcje muzyczne Marian Chyżyński, Zamość 1988, 76 s., nuty].

  12. ... szukałam siebie w jaśminie i bzie... "Twórczość Ludowa" 1989, nr 4 s. 48-49 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz] [Rec. zbioru: Anna Radomska, Ptakiema na niebie. Wstęp Donat Niewiadomski, Lublin 1988].

  13. ... jest coś droższego nad wszystkie wartości... "Twórczość Ludowa" 1989, nr 4 s.48-49 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz] [Rec. zbioru: Helena Waligóra, Nici babiego lata. Wybór, opracowanie i posłowie Anna Brzozowska-Krajka, Lublin 1988].
  14. 1990

  15. Gwiazdy w ludowym językowym obrazie świata, [w:] Językowy obraz świata, red. J.Bartmiński, Lublin : Wydaw. UMCS 1990, s. 147- 166.
  16. Wykorzystując założenia definicji kognitywnej, autorka rekonstruuje obraz gwiazd pojedynczych (Jutrzenki, komety) i gwiazdozbiorów (Wielkiego Wozu, Bab, Kosiarzy, Drogi Mlecznej) w języku i w kulturze ludowej. Komponenty składające się na stereotyp gwiazd i gwiazdozbiorów układają się w konfiguracje aspektów (faset) takich, jak: wygląd, pochodzenie, zdarzenia, właściwości, liczebność, czas, miejsce, przepowiednie. Konfiguracje te wyznaczają schematy kognitywne definicji gwiazd.


  17. Potoczne konotacje słowa a znaczenia symboliczne w senniku ludowym, „Etnolingwistyka” t. 3, Lublin : Wydaw. UMCS 1990, s. 37-48.
  18. Między sposobami wykładania snów w senniku ustnym a cechami tworzącymi treść znaczeniową słów, istnieje ścisły związek. Znaczenia sennikowe posiadają motywacje w potocznych konotacjach leksykalnych i konotacjach opartych na potocznej wiedzy o świecie – tzw. konotacjach kulturowych. W senniku ustnym są także przykłady wskazujące rozbieżność symboliki sennika i konotacji ściśle językowych – silne konotacje językowe i kulturowe mogą nie znaleźć odbicia w senniku. Znaczyłoby to, że swoisty gatunek folkloru, jakim jest sennik ustny, nie tylko czerpie z języka naturalnego, ale równocześnie wytwarza mechanizmy selekcyjne. Wiele jest takich objaśnień snów, dla których nie udało się wskazać motywacji ani w konotacjach językowych, ani kulturowych. Trudno jednak stwierdzić, czy dla nosiciela kultury ludowej i języka ludowego są one istotnie nieumotywowane.


  19. O interpretacji snów na Podlasiu, "Twórczość Ludowa" 1990, nr 3 s. 25-27.
  20. Jednym z problemów, jaki powstaje w trakcie badań nad sennikiem ustnym jest sposób przypisywania obrazom sennym konkretnych wykładni. Pojawiające się w snach obrazy gwiazd, wody, konia itp. są traktowane jako symbole. Analiza związku między obrazem w śnie i jego objaśnieniem, pozwoliła na wykrycie zasad interpretacji snów. Są nimi: zasada tożsamości obrazu i wykładni, zasada przeciwieństwa, podobieństwa (wyglądu, właściwości, funkcji, podobieństwa leksykalno-fonetycznego, skojarzenia metaforycznego, skojarzenia wierzeniowego), zasada styczności w czasie i przestrzeni oraz nadrzędna wobec wymienionych – zasada wartościowania obrazu i wykładni.


  21. Sennik ludowy z Wielkopolski, „Etnolingwistyka” t. 3, Lublin : Wydaw. UMCS 1990, s. 145-156.
  22. Prezentacja materiałów sennikowych, zebranych pod koniec 1989 roku w trzech miejscowościach wielkopolskich: Domachowie (gm. Krobia Stara), Kwilczu i Wielichowie. Nagrania pochodzą od 16 informatorów. Pierwsza część to słownik symboli sennych, część druga – opowieści o snach. Całość materiałów sennikowych z Wielkopolski wraz z rękopisami transkrypcji została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.

     

  23. Podlaski sennik ludowy, "Twórczość Ludowa" 1990, nr 2 s. 27-30.
  24. Tekst jest prezentacją materiałów sennikowych, zebranych w latach 1987-1988 w trzech miejscowościach na Podlasiu: Repkach, Sielcu (gm. Boćki) i Ulanie Majoracie. Nagrania utrwalone na taśmach magnetofonowych, pochodzą od 13 informatorów. Pierwszą część stanowią interpreatcje snów (słownik symboli sennych), np. mięso to choroba, czysta woda to dobry sen. Część druga materiałów to cztery opowieści o tzw. snach spełnionych. Całość materiałów sennikowych z Podlasia wraz z rękopisami transkrypcji została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.


  25. Lubelska "Etnolingwistyka", "Twórczość Ludowa" 1990, nr 2 s.27- 30.

  26. Złociste ziarna z kłosów dorodnych. "Twórczość Ludowa" 1990, nr 4 s. 56-57 [Rec. W. Koczot. Z pól i łąk. Warszawa 1990.],.

  27. Konferencja "Język a kultura. Funkcje języka. " Kazimierz nad Wisłą 13-16 X 1988r.,"Język Polski" 1990, nr 3-4, s. 156-159 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz].
  28. 1991

  29. Postacie religijne i osoby duchowne w senniku ludowym, "Twórczość Ludowa" 1991, nr 2 s.21- 24.
  30. Tekst jest próbą interpretacji snów o postaciach religijnych (Bogu, Panu Jezusie, Matce boskiej, świętych, ich przedstawieniach) i osobach duchownych (księdzu: biskupie, wikarym, proboszczu), dewocjonaliach i przedmiotach kultu.

     

  31. [Rec.] D. Geeraerts, Les données stéréotypiques, prototypiques et encyclopédiques dans le dictionnaire, Cahiers de Lexicologie, n 46, 1985-1, pp 27-43, „Etnolingwistyka” t. 4, Lublin : Wydaw. UMCS 1991, s. 150-154.
  32. Poezje Bronisława Pietraka. "Twórczość Ludowa" 1991, nr 1 s.52 [Rec. Bronisław Pietrak, Wiersze. Z łzą i humorem. Wstęp D.Niewiadomski. wybór i oprac. S.Aleksandrowicz i D.Niewiadomski. Lublin 1990].

  33. Drugi zbiorek "Kazimierskich nut", "Twórczość Ludowa" 1991, nr 3-4 s. 35-36. O badaniach folkloru na terenie województwa siedleckiego, "Twórczość Ludowa" 1991, nr 3-4 s. 89-91 [współautor Jolanta Panasiuk].

  34. Problemy normy językowej, jej podstaw, jej kodyfikacji. VIII konferencja konwersatorium "Język a kultura". Kazimierz nad Wisłą, 19-22 października 1989, "Język Polski" 1991, nr 1, s. 74-77 [współautor Małgorzata Mazurkiewicz].
  35. 1992

  36. Nów w polskiej kulturze ludowej i gwarach, „Etnolingwistyka” t. 5, Lublin : Wydaw. UMCS 1992, s. 73-82.
  37. Wykorzystując założenia definicji kognitywnej, autorka rekonstruuje obraz pierwszej fazy widoczności księżyca – nowiu w języku i w kulturze ludowej. Komponenty składające się na stereotyp nowiu układają się w konfiguracje aspektów (faset, kategorii semantycznych) takich, jak: nazwy, wygląd, atrybuty przedmiotowe, zachowania werbalne wobec księżyca na nowiu, zachowania niewerbalne, działania sprawcze nowiu, tło czasowe, lokalizacja, przepowiednie. Dobór i układ kategorii semantycznych stanowi o modelu kognitywnym pojęcia.


  38. Ludowa wizja zaćmienia księżyca, "Twórczość Ludowa" 1992, nr 1-2 s. 36-38.
  39. Na podstawie zapisów wierzeń i praktyk, relacji gwarowych potocznych i tekstów pieśniowych, rekonstruowany jest obraz zaćmienia księżyca w polskiej kulturze ludowej. Obraz ten tworzą aspekty (kategorie semantyczne, fasety) takie, jak: przyczyny, skutki, właściwości i praktyki ochronne.


  40. Wąglańskie żniwo poetyckie, "Twórczość Ludowa" 1992, nr 1-2 s. 91-92 [Rec. Wąglany po żniwach poezji. Zbiór wierszy autorów nagrodzonych w ogólnopolskim konkursie poezji "Szukamy talentów wsi" w latach 1983-1990. Wąglany 1990, ss. 404].

  41. Kwiaty, motyle i świerszcze w wierszach Heleny Kołodziejowej, "Twórczość Ludowa" 1992, nr 3-4, s. 75-76 [Rec. Helena Kołodziejowa, Kwiaty, motyle i świerszcze, Lublin 1991].
  42. 1993

  43. Gwiazdy w ludowym językowym obrazie świata, [w:] Profilowanie pojęć. Wybór prac. Zestawił J.Bartmiński. Lublin : Wydaw. UMCS 1993, s.127-147. [przedruk z „Etnolingwistyki”, zob. nr 10].
  44. 1994

  45. WALERIA PROCHOWNIK, RAJSKI OGRÓD, Lublin 1994, ss.103, rys., Wybór, opracowanie i wstęp, Jan Adamowski, Stanisława Niebrzegowska.
  46. W zbiorku zaprezentowano twórczość poetycką Walerii Prochownik z Gronia. Wiersze zostały ułożone w działy tematyczne: Słowa i myśli; Krajobrazy dzieciństwa; Bieg czasu; Rozrachunki; Beskidzka ziemia. Całość została poprzedzona wstępem, w którym omówiono losy poetki, problematykę jej utworów i cechy języka.


  47. Sonnik kak žanr polsskogo folklora, "Slavjanovedenie" 1994, nr 5, s.67-7.
  48. Sennikowi ustnemu jako gatunkowi polskiego folkloru, przysługuje kilka cech kategorialnych: 1) elementy konstytutywne tekstu to: obraz, wykładnia i rama gatunkowa; 2) obraz i wykładnia są powiązane ze sobą jak elementy znaku (signifiant i signifié); 3) intencją komunikacyjną jest prognozowanie przyszłości; 4) w tekst sennika wpisane są wartościowania i światy wartości; 5) sennik ustny może być inkorporowany przez inne gatunki folkloru, takie jak: pieśń, bajka, opowiadanie.


  49. Stereotyp słońca w polszczyźnie ludowej, „Etnolingwistyka” 6, Lublin : Wydaw. UMCS 1994, s.95-145 [współautor Jerzy Bartmiński].
  50. Autorzy prezentują stereotyp słońca w polszczyźnie ludowej. Opracowanie jest pomyślane jako artykuł hasłowy „słońce” do Słownika stereotypów i symboli ludowych. Zgodnie z metodologią słownika, analizie zostały poddane dane systemowe (etymologia słowa, nazwy, znaczenia słów, derywaty i związki frazeologiczne), teksty folkloru (małe formy folkloru, pieśni, proza ludowa) oraz dane przyjęzykowe (zapisy wierzeń i praktyk, opisy zwyczajów i obrzędów) i tzw. pisana poezja chłopska. Opis prowadzony jest wedle zasad definicji kognitywnej, z tego względu w artykule hasłowym rekonstruowany jest „typowe” wyobrażenie przedmiotu. Artykuł zawiera opis czterech znaczeń słowa słońce, jako: 1. `dziennego światła na niebie’, 2. `blasku i ciepłą pochodzącego od słońca’, 3. `miejsca nasłonecznionego’, 4. `pogody słonecznej’, a także podhaseł w stosunku do słońca – wschodu i zachodu oraz zaćmienia słońca. Wewnętrzna struktura opisywanych części ma przeważnie strukturę dwudzielną, składa się z eksplikacji w układzie fasetowym i kontekstów dokumentacyjnych w układzie gatunkowym. I tak np. dla pierwszego znaczenia są to fasety (podkategorie semantyczne) następujące: nazwy, kategoryzacje, opozycje, kolekcje, pochodzenie, wygląd, właściwości, czynności, gra słońca, przeżycia, słońce a wąż, rozmowy ze słońcem, słonce jako obiekt czci, charakterystyka czasoprzestrzenna, przepowiednie, ekwiwalencje, słońce jako symbol, symbole słońca. Dokumentację dla wszystkich znaczeń tworzą: zagadki, przysłowia, modlitwy i modlitewki, zamówienia i rymowanki, przemowy, kolędy, pieśni żniwne i dożynkowe, weselne, miłosne, historyczne, przyśpiewki, pieśni zawodowe, religijne, bajki, pisana poezja chłopska, teksty gwarowe potoczne.


  51. Kosmos w senniku ludowym, „Etnolingwistyka” t. 6, Lublin : Wyd. UMCS 1994, s. 145-163.
  52. Prezentacja materiałów sennikowych z pola semantycznego „kosmos”. Oprócz materiałów terenowych, zebranych w latach 1987-1991 na całym terenie Polski, uwzględnione zostały także zapisy objaśnień snów notowane w niektórych opublikowanych dotąd sennikach ustnych i słownikach gwarowych. Materiały zostały uporządkowane w trzy grupy. Część pierwsza to słownik symboli sennych, ułożony wedle formuły: Jeśli śni się X, to nastąpi Y”. Część druga materiałów to słownik onomazjologiczny, pokazujący jakie elementy kosmosu funkcjonują w charakterze wykładni. Zależność między elementami w słowniku onomazjologicznym można sprowadzić do formuły: „będzie (nastąpi) Y, jeżeli śni się X”. Po słownikach zamieszczone zostały opowieści o snach, zwłaszcza te, które są traktowane przez informatorów jako sny prorocze lub spełnione. Całość materiałów sennikowych wraz z rękopisami transkrypcji została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.


  53. Każdy człowiek ma swoją gwiazdę..., "Twórczość Ludowa" 1994, nr 3-4, s. 7-10.
  54. Wątki wierzeniowe dotyczące gwiazd opiekuńczych i spadających w polskiej kulturze ludowej tworzą spójny system religijno-mitologiczny, w którego skład wchodzą: wierzenia i obrzędy, zabobony, przesądy, wróżby i czary. Dominującą cechą ludowego pojmowania świata jest tendencja do ujmowania go w kategoriach własnej religijności, będącej sumą wierzeń i norm etycznych chrześcijańskich i przedchrześcijańskich.


  55. Sny dobre i złe, czyli Co kto miłuje, to i we śnie czuje, "Gazeta Rolnicza" 1994, grudzień.

  56. Festiwal najbliższy ziemi ... (Kazimierz 24.VI - 26.VI.1994r.). "Twórczość Ludowa" 1994, nr 1-2, s.59-61.

  57. Świat wartości Czesława Maja, "Twórczość Ludowa" 1994 nr 3-4, s. 57-58 [Rec. Czesław Maj, Zawieruchy. Gawędy, legendy i wspomnienia z Motycza. Wybór, opracowanie i wstęp Stefan Aleksandrowicz, Lublin 1994, ss. 68].

  58. U schyłku, „Twórczość Ludowa" 1994 nr 3-4, s. 62-63 [Rec. Irena Marta Ostaszyk, U schyłku. Wybór i redakcja Zbigniew Lisowski, Wydawnictwo Stowarzyszenia Twórców Ludowych, oddział w Siedlcach, 1994, ss. 226].
  59. 1995

  60. Sennik jako gatunek polskiego folkloru. Semantyka i słownik. Rozprawa doktorska. Promotor: prof. dr hab. Jerzy Bartmiński, 526 ss. mpsu.
  61. Rozprawa składa się z dwóch części. W części pierwszej omówiono takie problemy, jak: cechy sennika jako gatunku folkloru, sennik ustny a pisany, jednostki opisu w senniku, motywacje znaczeń symbolicznych, świata wartości sennika ludowego, geograficzne zróżnicowanie sennika, cechy gatunkowe opowieści o snach, typy snów, praktyki z nimi związane. Część druga zawiera dwa słowniki: słownik symboli sennych (słownik semazjologiczny) i słownik wykładni (słownik onomazjologiczny) oraz 101 tekstów opowieści o snach.


  62. Typowe obrazy senne w polskim senniku ludowym, [w]: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia, sectio I, 1995, vol. XX, s. 105-118.
  63. Obraz senne układają się w grupy semantyczne, podobnie jak leksyka w słownikach języka. W analizowanym materiale wyodrębniają się dwa zasadnicze kręgi tematyczne, jeden dotyczący „wszechświata”, drugi – „universum”. Grupa pierwsza to sny dotyczące kosmosu (ognia, światła, nieba i świateł niebieskich, meteorologii, wody i zbiorników wodnych, ziemi i ukształtowania jej powierzchni, kamieni i metali) oraz świata roślinnego i zwierzęcego. Grupa druga – „universum” – zawiera sny o ludziach, częściach ich ciała, artefaktach, sztuce i religii. Obrazom przypisywane są odpowiednie wykładnie, niekiedy względem siebie sprzeczne. Część sprzeczności daje się tłumaczyć relatywizacją do konkretnego podmiotu, inne - na gruncie ludowej konceptualizacji świata, dopuszczającej istnienie obok siebie zjawisk zróżnicowanych, często nawet sprzecznych. Sennik ludowy jest gatunkiem folkloru, który ujawnia te przeciwieństwa w sposób szczególnie wyrazisty.


  64. Zwierzęta, ptaki i rośliny w relacjach ludowych, „Etnolingwistyka” t. 7, Lublin : Wydaw. UMCS 1995, s.135-178 [współautorzy: Jan Adamowski, Jerzy Bartmiński].
  65. Publikowane teksty maja odniesienie do tematyki roślinnej i zwierzęcej, bo tej będą poświęcone kolejne tomy Słownika stereotypów i symboli ludowych. Na teksty-relacje składają się znane gatunki folkloru, takie jak: pieśni, zagadki, przysłowia, podania, bajki, opowieści wspomnieniowe, w większości jednak są to zapisy tekstów niekliszowanych, a więc jeszcze niesfolkloryzowanych. Owe teksty, to także opowiadania potoczne informujące o ludowych praktykach leczniczych, o wierzeniach, na których te praktyki się opierają, przeważnie uzyskiwane w toku wywiadów przeprowadzonych z użyciem kwestionariusza. Przedstawiają topikę ludową, tj. zespoły ustalonych, stereotypowych sądów przekonaniowych o świecie roślin i zwierząt.

    Materiały zostały zebrane w okolicach Biłgoraja w maju 1990 roku podczas obozu naukowego. Uczestnikami obozu byli studenci i pracownicy Instytutu Filologii Polskiej UMCS. Całość materiałów wraz z rękopisami transkrypcji została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.


  66. Festiwal przed jubileuszem, "Twórczość Ludowa" 1995 nr 2-3, s. 39-40.
  67. 1996

  68. POLSKI SENNIK LUDOWY, Lublin 1996, 297 ss.
  69. [Recenzje: Ljudmila Nikoaevna Vinogradova, Polski sennik ludowy, Lublin 1996, „Filologičeskie nauki” 1997 nr 5, s. 112-116;

    Nikita Iljič Tolstoj, S. Nebžegovska, Sonnik kak žanr pol’skogo fol’klora. Slovar’ i sematika (doktorskaja dissertacija), Lublin 1995, č. I, II, 494 s., Polski sennik ludowy, Lublin 1996, 297s., „Slavjanovedenie” 1997 nr 4, s. 104-109;

    Elena Levkijevskaja, Polskij nrodnyj sonnik: Stanisława Niebrzegowska, Polski sennik ludowy, Lublin 1996, „Živaja starina” 1997, nr 4 (16), s. 54-55.

    Krzysztof Wrocławski: Stanisława Niebrzegowska, Polski sennik ludowy, „Slavisticka folkloristika. Informacny bulletin” 1997, 1-2, s. 447-449.

    Zuzana Profantova: Stanisława Niebrzegowska, Polski sennik ludowy, „Slovensky Národopis” 1999, 4 / 47, s. 447-449.

    Urszula Majer-Baranowska, O polskim senniku ludowym, „Twórczość Ludowa” 1999 nr 2, s. 48-49;

    Agnieszka Kościuk, O snach, sennikach i co z tego wynika, „Gadki z Chatki” 1999 nr 23, s. 3-5.

    Julia Bar, S. Niebrzegowska, Polski sennik ludowy, Lublin 1996, „Literatura Ludowa” 2000 nr 3, s. 67-69].

    Podstawę materiałową pracy stanowią własne zapisy terenowe, oparte na specjalnym kwestionariuszu oraz dane wyekscerpowane ze źródeł etnograficznych i folklorystycznych. Wszystkie zapisy objaśnień snów, zostały opracowane zgodnie z praktyką leksykograficzną w postaci dwóch słowników: słownika symboli sennych oraz słownika wykładni i stały się podstawą szczegółowych analiz. Kolejno omawiane problemy to: cechy sennika jako gatunku folkloru, różnicemiędzy sennikiem ustnym a pisanym, jednostki opisu w senniku, motywacje znaczeń symbolicznych, świat wartości sennika ludowego, cechy gatunkowe opowieści o snach, typy snów, praktyki z nimi związane.


  70. ZOFIA ROJ-MROZICKA, ZIARNKO GORCZYCY. Wybór, wstęp i opracowanie Stanisława Niebrzegowska, Lublin, 105 ss.
  71. W zbiorku zaprezentowano twórczość poetycką Zofii Roj-Mrozickiej z Zakopanego. Wiersze zostały ułożone w działy tematyczne: I. Życie i śmierć; II. Majowa Panienka; III. Jeśli możesz Panie; IV. Ku stajence; V. Pory roku; VI. Gorole, gorole. Całość została poprzedzona wstępem, w którym omówiono losy poetki, problematykę jej utworów i cechy języka.


  72. Świat wartości sennika ludowego, "Etnolingwistyka" t. 8, Lublin, s. 99-112.

W tekstach sennika ludowego zawarty jest świat wartości nosiciela kultury ludowej. Daje się on rekonstruować poprzez uchwycenie systemu opozycji. Ogólnie to, co żywe, młode (nowe świeże), jasne (białe), czyste, tłuste, dojrzałe, całe, zdrowe, ubrane, surowe i metalowe, objaśniane jest jako coś dobrego, z konkretyzacją jako życie, zdrowie, młodość, bogactwo, urodzaj, zgoda, miły gość, szczęście, radość. Z kolei to, co martwe, stare (czerstwe), ciemne, brudne, chude, niedojrzałe, niecałe, chore, nagie, gotowane, papierowe, na jawie wyjawiane jest jako coś niedobrego, a szczegółowiej jako śmierć, choroba, starość, nędza, nieurodzaj, kłótnia, zbędny gość, nieszczęście, smutek itd. Na szczycie otrzymywanej po stronie wykładni sennika „drabiny wartości”, sytuują się wartości praktyczne, związane z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Sennik potwierdza zatem tezę, że w centrum ludowego świata wartości sytuuje się życie i jego ochrona.

44-78. Artykuły hasłowe w "Słowniku stereotypów i symboli ludowych":

NIEBO, s. 85-118 [współautor Jerzy Bartmiński];
SŁOŃCE, s.119-144 [współautor Jerzy Bartmiński];
WSCHÓD SŁOŃCA, s. 144-150 [współautor Jerzy Bartmiński];
ZACHÓD SŁOŃCA, s. 151-156 [współautor Jerzy Bartmiński];
ZAĆMIENIE SŁOŃCA, s. 156-157 [współautor Jerzy Bartmiński];
KSIĘŻYC, s. 158-186 [współautor Jerzy Bartmiński];
NÓW, PÓŁPEŁNIA, PEŁNIA, KSIĘŻYC PO PEŁNI, WIOTEK, PUSTE DNI, s. 187-201 [współautor Jerzy Bartmiński];
ZAĆMIENIE KSIĘŻYCA, s. 201-202 [współautor Jerzy Bartmiński];
GWIAZDY, s. 203-221;
GWIAZDA SPADAJACA, s. 234-236;
JUTRZENKA, s. 221-226;
GWIAZDA WIECZORNA, s. 226-229;
KOMETA, s. 236-238;
GWIAZDA POŁNOCNA, s. 229-230;
GWIAZDA BETLEJEMSKA, s. 230-233;
GWIAZDA KŁOSU PSZENICZNEGO, s. 233-234;
DROGA MLECZNA, s. 252-257;
WIELKI WÓZ, s. 238-241;
MAŁY WÓZ, s. 241-242;
KOSIARZE, s. 242-245;
BABY, s. 246-249;
ODBIERACZKI, s. 245;
KRZYŻ ŚWIĘTY, s. 250;
KOŁO ŚW. KATARZYNY, s. 250;
WAGA, s. 250;
SZNUREK Z GUZAMI, s. 251;
BARAN, s. 251;
SITO, s. 251;
ZORZA, s. 258-263;
ZORZA POŁNOCNA, s. 263.

  1. Dar słowa w świątecznym czasie, "Twórczość Ludowa" 1996 nr 4, s. 37-38 [Rec. tomu Z kolędą przez wieki. Kolędy w Polsce i w krajach słowiańskich. Red. Jan Błoński, Kraków 1996].
  2. 1997

  3. WAWRZYNIEC HUBKA, JEDNA JEST POLSKA. Wybór, wstęp i opracowanie Stanisława Niebrzegowska, Lublin, 115 ss.
  4. W zbiorku zaprezentowano twórczość poetycką Wawrzyńca Hubki ze Złatnej w województwie krakowskim. Wiersze zostały ułożone w działy tematyczne: I. Idąc po groniach, II. Świąteczne życzenia, III. Jedna jest Polska. IV. Za żelazną kratą, V. Papież słowiański, VI. Hej, bociany, bociany. Całość została poprzedzona wstępem, w którym omówiono losy poety, problematykę jego utworów i cechy języka.

  5. Kognitivnoe opredelenie, profilirovanie ponjatij i subektivnaja interpretacija mira, [w:] Kognitivnaja lingvistika konca XX veka. Materiały meždunarodnoj naučnoj konferencji, 7-9 oktjabrja 1997 v trjoch čast'ach. Čast' piervja, Minsk 1997, s. 4-10 [współautor Jerzy Bartmiński].
  6. Autorzy przywołują założenia definicji kognitywnej, która zdaje sprawę z wyobrażenia przedmiotu typowego. W ramach definicji globalne wyobrażenie może być poddawane przez podmiot mówiący subiektywnej operacji profilowania, czyli swoistym ukształtowaniu obrazu przedmiotu poprzez ujęcie go w określonych aspektach (podkategoriach, fasetach) w ramach pewnego typu wiedzy i zgodnie z wymogami określonego punktu widzenia. Pojęcie profilu i profilowania stanowi dla autorów centrum całego zespołu pojęć, do którego należą: rama doświadczeniowa, scena, punkt widzenia, przyporządkowanych do ogólniejszego pojęcia językowego obrazu świata. Profilowanie jest sterowane przez takie czynniki podmiotowe, jak: typ racjonalności, wiedza o świecie i przede wszystkim system wartości. Człowiek jako instancja profilująca jest interpretatorem i organizatorem sceny.

1998

  1. Pętla semantyczna w paradygmacie spójnościowym tekstu, [w:] Tekst - dyskurs - obraz świata, red. Jerzy Bartmiński, Barbara Boniecka, Lublin 1998, s. 169-185.
  2. Jednym z mechanizmów zapewniających spójność tekstu jest jego konstrukcja oparta na powtarzalnej realizacji określonego wzorca. Proces generowania tekstów tym samym uaktywnia dodatkowe reguły, już nie czysto strukturalne, lecz semantyczne, obejmujące właściwości świata przedstawionego w tekstach (np. takie, które ograniczają i ustalają liczbę powtarzających się członów i rządzą ich następstwem). Paradygmat spójnościowy „pętla semantyczna” – realizuje się prymarne na poziomie strukturalnym, ale obejmuje też poziom semantyczny i pragmatyczny. Pętla będąca w istocie rodzajem derywacji tekstu, polega nie tylko na rozszerzaniu tekstu poprzez dodawanie kolejnych segmentów do członu bazowego, nie ma więc charakteru miltiplikacji, lecz rozwija tekst w ramach przyjętego nadrzędnego tematu. Tekst może się wydłużać dopóty, dopóki istnieje możliwość sięgania po kolejne człony przywoływanej kolekcji (elementy stroju, rodzina, działania matki wobec dziecka). „Pętla semantyczna” działa w tekstach jeszcze na innej zasadzie, jaką jest tworzenie nowego zintegrowanego „konceptu”, który organizuje tekst jako makroznak. Tekst jest wówczas zintegrowaną globalną konstrukcją. W obu przypadkach pętla ma skłonność do sytuowania się w końcowej części tekstu, sprzyja bowiem kształtowaniu puenty.

  3. Profile a podmiotowa interpretacja świata, [w:] Profilowanie w języku i w tekście, red. Jerzy Bartmiński, Ryszard Tokarski, Lublin 1998, s. 211-224 [współautor Jerzy Bartmiński].
  4. Autorzy definiują profilowanie zgodnie z propozycjami zawartymi w Zeszycie próbnym Słownika stereotypów i symboli ludowych (1980) oraz w książce Anny Wierzbickiej Lexicography and conceptual analisis (1985) jako subiektywną (mającą swój podmiot) operację językowo-pojęciową, polegającą na swoistym ukształtowaniu obrazu przedmiotu poprzez ujęcie go w określonych aspektach (podkategoriach, fasetach), takich jak np.: pochodzenie, cechy, wygląd, funkcje, zdarzenia, przeżycia itp., w ramach pewnego typu wiedzy i zgodnie z wymogami określonego punktu widzenia. Pojęcie profilu i profilowania stanowi dla autorów centrum całego zespołu pojęć, do którego należą: rama doświadczeniowa, scena, punkt widzenia, aspekt, przyporządkowanych do ogólniejszego pojęcia językowego obrazu świata. Profilowanie jest sterowane przez takie czynniki podmiotowe, jak: typ racjonalności, wiedza o świecie i przede wszystkim system wartości. Obowiązkowa jest obecność człowieka jako interpretatora i organizatora sceny. Profilowanie omawiane jest na przykładach nazw gwiazd, kwiatów, ognia, wody, stereotypu Niemca w języku polskim.

  5. Ethno-linguistic explorations in Lublin: "Dictionairy of folk stereotypes and symbols" (1996), [w:] Etnology and antropology at the time of transformation. Poland at the 14 congress of the international union of antropological and ethnological sciences, Łódź 1998, s. 135-137 [współautor Jerzy Bartmiński].
  6. W tekście omówiono zawartość rocznika „Etnolingwistyka” za lata 1988-1996 oraz koncepcję Słownika stereotypów i symboli ludowych (t. 1, cz. 1 Niebo, światła niebieskie, ogień, kamienie, Lublin 1996). Odnotowano także recenzje pierwszego zeszytu słownika pióra Swietłany Tołstojowej, Rocha Sulimy.

  7. Poetycki obraz nieba w "Panu Tadeuszu", "Język Polski w Szkole dla klas IV-VIII" 1997/98 nr 4, s. 27-31.
  8. Analiza fragmentu VIII Księgi „Pana Tadeusza”, w którym jako kluczowe wyobrażenie występuje niebo, pozwoliła postawić pytanie, na ile wiedza o świecie (zawarta w języku i dostępna poprzez język) jest wystarczająca do właściwej interpretacji tekstu poetyckiego. W tym celu podjęto rekonstrukcję obrazu nieba, utrwalonego w derywatach, związkach frazeologicznych i przysłowiach. Przywołane fakty językowe okazały się niewystarczające do interpretacji kontekstu, z tego względu sięgnięto także po tzw. dane przyjęzykowe (m.in. zapisy wierzeń), często bowiem dopiero te ostatnie dają możliwość badania tekstu w kontekście całej kultury, odkrywania sensów symbolicznych i pokładów mitologicznego myślenia, zakamuflowanych pod szatą wyrażeń językowych.

  9. Piekło społeczne w ujęciu Andrzeja Bursy, "Język Polski w Szkole dla klas IV-VIII" 1997/98 nr 4, s. 32-35 [współautor Jerzy Bartmiński].
  10. Autorzy poddają analizie utwór Andrzeja Bursy pt. Dno piekła i dochodzą do wniosku, że dla pełnej interpretacji poetyckiej kreacji piekła (słowa kluczowego) w tekście niezbędne jest odwołanie się do jego językowo-kulturowego obrazu. Z tego względu w pierwszej kolejności rekonstruują przedchrześcijański, judeochrześcijański i chrześcijański obraz piekła, a następnie skupiają się na języku i kulturze polskiej. Autorzy są zdania, że polskie derywaty (typu: piekielnik, piekielnica, piekiełko), związki frazeologiczne (pieklić się, piekielny śmiech/wrzask/awantura) i przysłowia (Jak się kto przynałoży, to mu i w piekle niezgorzej) posłużyły jako tworzywo poetyckiej kreacji piekła społecznego w wierszu Bursy. Piekło w tym wypadku zostało sprowadzone z nieba na ziemię, a aspekt metafizyczny ustąpił zdecydowanie społecznemu. W konsekwencji kulturowy obraz piekła uległ banalizacji i spowszednieniu. W świetle poetyckiej wizji Bursy, wizji bazującej na potocznym doświadczeniu językowym, piekłem staje się pewna sytuacja na styku człowiek – człowiek.

  11. Pozdrówcie ode mnie całą Polskę. Relacje polskich emigrantów z północnej Francji, „Twórczość Ludowa” 1998 nr 4, s. 22-26.
  12. Prezentacja materiałów zebranych w 1994 roku wśród polskich emigrantów w okolicach Lille w północnej Francji. Są to głównie opowieści wspomnieniowe oraz zapisy wierzeń i praktyk. Całość materiałów wraz z rękopisami transkrypcji w zapisie półfonetycznym została zdeponowana w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.

  13. Dusze na pokucie. Lubelskie opowieści wierzeniowe, „Etnolingwistyka” t. 9/10, Lublin 1998, s. 319-328.
  14. Publikacja zawiera 10 tekstów opowieści wierzeniowych z motywem dusz, które błąkają się po świecie, szukają w nim swojego miejsca lub czekają na wybawienie. Teksty nagrane w latach 1960-1996 zamieszczone są w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.

  15. Kazimierski festiwal czyli folklor w wersji autentycznej, "Twórczość Ludowa" 1997 nr 3, s. 16.

  16. Życie jest maleńką chwilką. "Twórczość Ludowa" 1998 nr 2-3, s. 43-44 [Rec. Helena Wolska, Gdzie Dunajec toczy wody, Lublin 1997,72 s.].
  17. 1999

  18. TO JEST MOJA DRUGA OJCZYZNA. POLSCY EMIGRANCI Z PÓŁNOCNEJ FRANCJI O SOBIE, Lublin 1999, Wyd. UMCS, s. 129.
  19. [rec. Czesław Hernas, Opowieści i sny emigrantów: S. Niebrzegowska, To jest moja druga ojczyzna. Polscy emigranci z północnej Francji o sobie, Lublin 1999, s. 129, „Literatura Ludowa” 2000 nr 3, s. 72].

    Prezentacja materiałów zebranych w 1994 roku wśród polskich emigrantów w okolicach Lille w północnej Francji. Teksty zostały ułożone w dwa działy: I. Wspomnienia – losy – nadzieje; II. Z folkloru emigranckiego. W dziale pierwszym zamieszczono opowieści wspomnieniowe dotyczące indywidualnych losów informatorów, w dziale drugim – teksty kliszowane, takie jak: sennik, opowieści o snach, modlitewki, zapisy wierzeń i praktyk. Całość materiałów poprzedza wstęp, dotyczący języka informatorów i sposobu zbierania materiałów. Taśmy wraz z rękopisami transkrypcji w zapisie półfonetycznym zostały zdeponowane w Archiwum Etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UMCS w Lublinie.

  20. W ZWIERCIADLE JĘZYKA I KULTURY [współred. J. Adamowski], Lublin 1999, ss. 539.

  21. Językowy obraz polskiego nieba i piekła, [w:] Tysiąc lat polskiego słownictwa religijnego. Pod red. Bogusława Krei, Gdańsk 1999, s. 195-203 [współaut. Jerzy Bartmiński].
  22. Autorzy rekonstruują językowy obraz nieba i piekła i stawiają pytania, o to (1) jakie czynniki historyczne, kulturowe, w tym zwłaszcza jakie systemy wartości go ukształtowały; (2) jakiego rodzaju więź łączy niebo i piekło; (3) w jakich aspektach są one postrzegane; (4) z czyjego punktu widzenia obraz ten jest formowany, tzn. jaki subiekt w sensie kulturowym jest kreatorem tych obrazów. Analiza danych systemowych (etymologii, znaczeń słów, derywatów, frazeologii) oraz tekstowych (przysłów) pokazała, że powiązanie nieba i piekła w parę zintegrowanych przeciwieństw pogłębia się w miarę rozwoju radykalnej doktryny chrześcijańskiej, a maksymalną wyrazistość osiąga w polszczyźnie XVII i XVIII wieku. Przy kontrastowaniu działała też inna matryca językowa, która na wyobrażenia nieba i piekła nakłada dualistyczną koncepcję świata. Proces „symetryzacji” wyobrażeń nieba i piekła w polskim językowym i kulturowym obrazie świata polega na ujmowaniu obu wyobrażeń w podobnych aspektach i przypisywaniu im kontrastowych charakterystyk. Szczegółowe analizy dowodzą, że niebo i piekło nie są do końca symetryczne: mają wspólny wymiar wierzeniowy, metafizyczny, ale jedynie niebo posiada wymiar fizykalny, a piekło - aspekt społeczny. Wyobrażenia budowane są z pozycji określonych systemów wartości. Wspólnym mianownikiem jest moralny punkt widzenia. Podmiot kreujący te wizje można określić jednym syntetycznym terminem – homo ethicus.

  23. Jazyjovaja kartina polskogo raja i ada, [w:] Slavjanskie etiudy. Sbornik k jubileju S.M.Tolstoj, Moskva 1999, s. 58-69 [współaut.. Jerzy Bartmiński, ros. wersja tekstu Językowy obraz polskiego nieba i piekła – zob. nr 92].

  24. Czart złoto na bagnach suszy. Konceptualizacja bagna w polskiej tradycji ludowej, [w:] Folklorystyczne i antropologiczne opisanie świata. Księga ofiarowana Profesor Dorocie Simonides. Redakcja naukowa Teresa Simonides, Opole 1999, s. 293-303.
  25. W polskiej kulturze ludowej bagno jest postrzegane jako miejsce niebezpieczne i trudne do przebycia. Jest symbolem niestabilności, a w sensie psychicznym – upadku zasad etycznych. Takie ludowe wyobrażenia bagna dają się zapisać w postaci metafor pojęciowych w rozumieniu George’a Lakoffa i Marka Johnsona: (1) Bagno to żarłoczny potwór; (2) Bagno to miejsce graniczne, przejście na inny świat, a wtórnie – w duchu już chrześcijańskim – miejsce pokuty, czyściec (ludzie przebywają w nim do odmiany przeznaczenia); (3) Bagno to trudny do przebycia labirynt. Przywołane metafory można utożsamiać z trzema profilami pojęcia bagno w polszczyźnie ludowej. Istnienie zależności i wzajemnych powiązań między metaforyzacjami (i profilami) bagna, daje jednocześnie podstawę, by mówić o spójnej konceptualizacji bagna w polskiej tradycji ludowej. Z punktu widzenia człowieka w drodze, podróżnego, jest to przestrzeń niebezpieczna zarówno w sensie fizycznym, jak i moralnym.

  26. Sylwetka naukowa Profesora Jerzego Bartmińskiego [współaut. Jan Adamowski], [w:] W zwierciadle języka i kultury, red. J. Adamowski, S. Niebrzegowska, Lublin 1999, s. 10-20.

97-110. Artykuły hasłowe w Słowniku stereotypów i symboli ludowych, t.1 Kosmos, z.2 Ziemia, woda, podziemie, redakcja i koncepcja całości Jerzy Bartmiński, Lublin 1999:

RZEKA, s. 324-350 [współaut. Ewa Masłowska];
WODA RZECZNA
, s. 350-355 [współaut. E. Masłowska];
STRUMIEŃ, s. 303-311;
WODA ZE STRUMIENIA
, s. 311-312;
POTOK
, s. 312-322;
WODA Z POTOKU
, s. 322-324;
STRUGA
, s. 296-302;
WODA ZE STRUGI
, s. 303;
RUCZAJ
, s. 295-296;
BAGNO
, s. 427-436;
BŁOTO
, s. 446-456 [współaut. E.Masłowska];
BŁOTA
, s. 457-460;
KAŁUŻA
, s. 461-464;
MOCZARY
, s. 441-446; [współaut. J.Bartmiński];
TRZĘSAWISKO
, s. 437-441 [współaut. J.Bartmiński].

  1. Na krańcach świata są rzeki, co zamykają świat. O funkcjach rzeki jako granicy, "Twórczość Ludowa" 1999 nr 1, s. 12-15.
  2. Jedną ze stereotypowych charakterystyk rzeki w potocznym i ludowym obrazie świata jest jej funkcja rozgraniczania przestrzeni na dwa przeciwstawne obszary. Rzeka jest pojmowana jako symboliczna granica końca świata, granica między tym a tamtym światem, między życiem a śmiercią oraz przestrzenią ludzką i demoniczną. Jako miejsce przejścia posiada cechy jednej i drugiej. Z tego względu przekroczenie rzeki w sensie dosłownym i symbolicznym jest zetknięciem się z nową rzeczywistością, istniejącą poza granicą wyznaczoną przez rzekę – z tamtym światem, ze śmiercią, z miłością fizyczną (utratą dziewictwa) lub nowym stanem społecznym.

  3. Pośrodku nieba jest droga, czyli obraz Drogi Mlecznej w polskiej kulturze ludowej, "Twórczość Ludowa" 1999 nr 2, s. 9-11.
  4. W polskiej kulturze ludowej utrwaliło się kilka sposobów postrzegania Drogi Mlecznej. Jest ona traktowana jak: (1) droga przez niebieską wioskę; (2) szczelina w sklepieniu niebieskim; (3) miejsce przejścia z tego świata w zaświaty; (4) gościniec prowadzący do miejsc kultu oraz dużych miast; (5) nocny znak pogody, czasu i przepowiedni gospodarskich. Wszystkie stereotypowe wyobrażenia, zrekonstruowane w oparciu o teksty kliszowane (legendy), zapisy wierzeń i relacji potocznych oraz wiersze współczesnych poetów chłopskich, tworzą jednocześnie różne profile Drogi Mlecznej, które znajdują swój wyraz w nazwach: (1) Gościniec przez/bez niebo, Mleczna Ulica; (2) Światło niebieskie, Zorza po/na niebie; (3) Droga z raju do nieba, Droga do zbawienia, Wrota do nieba, Droga dusz; (4) Droga do Jerozolimy, Droga do Egiptu, Gościniec do Rzymu, Częstochowska Droga, Krakowski Gościniec; (5) Droga do pogody, Droga na deszcz, Mroźna droga.

2000

  1. PRZESTRACH OD PRZESTRACHU. LUDOWE RELACJE O ROŚLINACH, Lublin 2000, Wyd. UMCS, 246 s. mpsu.
  2. [Rec. Mariola Tymochowicz, Ocalenie świata, który odchodzi – rośliny w ludowych przekazach ustnych, „Twórczość Ludowa” 2001, nr 2, s. 38-39;

    Oksana Simovič, Natal’ja Hobzej, Wilk, koza i kapusta, [v:] Dialektologični studiï, č. 2 Mova i kul’tura, vidpovidal’ni redaktory: Pavel Hrycenko, Natal’ja Hobzej, L’viv 2003, s. 346-347.]

    Publikowane materiały terenowe na temat ludowego obrazu roślin, tematycznie związane są z drugim tomem Słownika stereotypów i symboli ludowych. Pod 595. numerami dokumentowane są bądź to całe teksty, bądź konteksty poświęcone roślinom w określonych gatunkach tekstu. Są to: zagadki, przysłowia, przepowiednie, sennik, kolędy, powinszowania bożonarodzeniowe i noworoczne, przemowy dożynkowe, pieśni żniwne i dożynkowe, pieśni i przyśpiewki weselne, pieśni miłosne i zalotne, pieśni maryjne, bajki, legendy, opowieści ajtiologiczne, wierzeniowe i wspomnieniowe, relacje potoczne, zapisy wierzeń i praktyk, pisana poezja chłopska. Ich kolejność odpowiada przyjętemu w pierwszym zeszycie tomu Kosmos układowi gatunków w części dokumentacyjnej artykułu hasłowego.

    Zamieszczone w publikacji teksty o roślinach stanowią wybór materiałów, jakie na ten temat zgromadzono w archiwum etnolingwistycznym Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS w latach 1960-1997 podczas badań terenowych na całym obszarze Polski, zwłaszcza Lubelszczyźnie w jej szerokich granicach. Teksty opatrzono tytułami. Niekiedy pod jednym tytułem dokumentuje się nawet kilka tekstów na ten sam temat. Informacje zbieżne traktowane są jako warianty i odnotowuje się je jedynie w postaci metryczki.

  3. O kartografowaniu faktów etnolingwistycznych, "Etnolingwistyka" t. 12, Lublin 2000, s. 279-296.
  4. Nawiązując do tradycji przedstawiania metodą kartograficzną danych językowych, kulturowych i tekstowych, autorka stawia pytanie, czy sennik jako gatunek polskiego folkloru jest zróżnicowany geograficznie, tzn. czy objaśnienia (wykładnie) obrazów sennych mają na terenie Polski stałe zasięgi regionalne. Mapowaniu poddaje się wykładnie (tj. uogólnione komponenty semantyczne i strukturalne) dotyczące pięciu obrazów sennych: ognia, koni, wszy, jajek, Matki Boskiej. Opracowano próbne mapy, oparte na danych z 71 punktów, pozwoliły na sformułowanie wstępnych wniosków na temat geografii sennika: 1) objaśnienia snów nie mają wyraźnie zróżnicowanej geografii, co oznacza, że na całym terytorium etnicznym wykładnie osiągnęły wysoki stopień stabilizacji; 2) dla niektórych wykładni możliwe jest jednak wyznaczenie zasięgów ich występowania (np. dla snu o ogniu jako zapowiedzi `słońca, pogody’).

  5. Drugi tom słownika tradycyjnej kultury Słowian [Rec. Slavjanskie drevnosti. Etnolingvističeskij slovar’ pod obščej redakciej Nikity Iljiča Tolstogo, Moskva 1999, „Meždunarodnye otnošenija”, 704 s.], „Etnolingwistyka” t. 12, Lublin 2000, s. 321-324.

  6. Znów przyszła wiosna. O twórczości Stanisława Pucha, „Twórczość Ludowa” 2000 nr 3, s. 35 [Rec. zbioru: Stanisław Puch, Wiersze, opowieści i wspomnienia. Wybór, wstęp i opracowanie Justyna Maria Wojtekunas, Trawniki 1996, 127 s.].

  7. Dziś cię opiszę wiosko moja miła, „Twórczość Ludowa” 2000 nr 3, s. 32 [Rec. zbioru: Wacława Jank-Sidorowa, Piszę dla ciebie synu. Wstęp i redakcja Justyna Maria Wojtekunas, Trawniki 1998, 174 s.].
  8. 2001

  9. Etnolingvistika v Ljubline, [w:] Jazyk i kul’tura. Problemy sovremennoj etnolingvistiki. Materialy meždunarodnoj naučnoj konferencii Minsk 2-4 nojabrja 2000 g., naučnyj red. I. Tokareva, Minsk 2001, s. 22-28.
  10. Celem tekstu jest prezentacja historii badań etnolingwistycznych w lubelskim środowisku językoznawczym. Autorka prezentuje zawartość kolejnych roczników serii „Etnolingwistyka” (t. 1-13) oraz charakteryzuje dwa przedsięwzięcia, realizowane pod kierunkiem Jerzego Bartmińskiego : Słownik stereotypów i symboli ludowych oraz Polski słownik aksjologiczny. Podkreśla, że mimo różnie ukierunkowanych opisów (w przypadku pierwszego - język i kultura ludowa, w przypadku drugiego – język ogólny i kultura narodowa) cel obydwu opracowań jest podobny: obydwa mają odpowiadać na pytanie o to, jak świadomość zbiorowa utrwalona w języku i wypowiadająca się poprzez teksty językowe i zachowania kulturowe, dzieli rzeczywistość na elementy i nazywa je, z jakiego punktu widzenia ten podział jest dokonywany, jaką pozycję wyznacza się człowiekowi. Ogólnie mówiąc, jak użytkownicy języka konceptualizują świat w ramach pewnej formacji kulturowej.

  11. Ekwiwalencja w przestrzeni wewnątrztekstowej, [w:] Semantyka tekstu artystycznego, red. A. Pajdzińska, R. Tokarski, Lublin 2001, s. 131-147.
  12. Spójność tekstu jest zjawiskiem wielopoziomowym, obejmuje poziomy: logiczno-semiotyczny, semantyczny, gramatyczny, fonetyczny i stylistyczny. Rozróżnia się spójność powierzchniową (kohezję) i treściową (koherencję). W tekstach kliszowanych podstawowym zabiegiem spójnościowym jest powtarzanie, opisane przez Roberta-Alaina Beaugranda i Wolfganga Ulricha Dresslera jako rekurencja, rekurencja częściowa, paralelizm, parafraza, proformy, elipsy. Służą one podkreślaniu relacji między elementami lub konfiguracjami treści w tekście, a szczególnie ekwiwalencji, czyli odpowiedniości i równoważności członów lub segmentów tekstu na poziomie struktur i znaczeń. Autorka wyróżnia ekwiwalencję międzytekstową i wewnątrztekstową i w dalszej części tekstu opisuje tę ostatnią. W tekstach ustnych ekwiwalencja dotyczy jednostek, ich układów i kombinatoryki. Ekwiwalencja jest podporządkowana nadrzędnej organizacji tekstu i ma za zadanie realizację określonego paradygmatu spójnościowego.

  13. Idea działającego słowa w tekstach polskich zamówień, „Etnolingwistyka” 13, Lublin 2001, s. 101-115.
  14. Człowiek współczesny, uformowany w kręgu pisma i druku nie myśli o słowach w kategoriach zdarzeń. Słowa przypominają mu raczej rzeczy, które nie są działaniem, są czymś martwym. Inaczej jest w tradycyjnej kulturze ustnej, w której słowo ma zdolność dokonywania zmian w świecie, jest słowem działającym, sprawczym. Taki status ma słowo w zamówieniu. W tekście magicznym jest ono nie tyle odpowiednikiem myśli, co sposobem działania, zdarzeniem. Najwyraziściej sprawczy aspekt zamówień realizowany jest przez konstrukcje performatywne, które łączą w jedno mówienie (zamawianie) i działanie (odczynianie). Do choroby pojmowanej w kategoriach istoty żywej kierowane są akty mowy: prośby, przeprosiny, perswadowanie, rada, rozkaz. Użycie w zamawianiu chorób formuł słownych w funkcji działań sprawczych wynika z tego, że w najdawniejszej tradycji powstanie choroby łączono także z mówieniem, „zadaniem” jej przez słowo. Z tego względu na chorobę powstałą przez słowo należało zareagować słowem, odesłać za pomocą słowa, odrzec – zgodnie z podstawową zasadą ludowego lecznictwa, tj. likwidowania skutków środkami, które wywołały dane zjawisko.

  15. Tekstologia. Program dla I roku polonistyki PWSZ w Przemyślu, [w:] Program studiów polonistycznych. Sylabus, red. J. Bartmiński, Przemyśl 2001, s. 42-45.

  16. Prace nad „Atlasem Etnolingwistycznym Pobuża” w latach 1994-2001, [w:] Język i kultura na pograniczu polsko-ukraińsko-białoruskim, red. F. Czyżewski, Lublin 2001, s. 253-259 [współautor: Feliks Czyżewski].
  17. Autorzy podsumowują prace nad Atlasem Etnolingwistycznym Pobuża, rozpoczęte w roku w 1994. Przedstawiają metody proponowane do badania języka i kultury Euroregionu Bug oraz organizację pracy, która opiera się na badaniach członków zespołu oraz doktorantów, magistrantów i studentów z kół naukowych. Praca ma charakter zbiorowy, jej efektem będzie opracowanie szczegółowych map.

  18. Pieśni z pogranicza polsko-ukraińskiego. Materiały etnolingwistyczne z miejscowości Świerże, [w:] Język i kultura na pograniczu polsko-ukraińsko-białoruskim, red. Feliks Czyżewski, Lublin 2001, s. 317-349.
  19. Publikowane pieśni zapisane w Świerżach nad Bugiem w 1996 roku w czasie eksploracji terenowych do Atlasu Etnolingwistycznego Pobuża (AEP) są związane z obrzędami i zwyczajami rodzinnymi oraz wyobrażeniami religijnymi i kultem świętych. Wszystkie materiały pochodzą od jednej informatorki – Agnieszki Stomy, urodzonej na miejscu w 1918 roku i dają obraz bogactwa lokalnego repertuaru. Dominują w nim pieśni pogrzebowe (7) i dziadowskie (4), wśród których zwraca uwagę długa 94-strofowa pieśń o Matce Boskiej Leżajskiej, zwaną „pieśnią o Michałku”.

  20. Najstarsze rosyjskie zaklinania [rec. zbioru Velikorusskie zaklinanija, sbornik L. N. Majkova. Posleslovie, primečanija i podgotovka teksta A. K. Bajburina, Izdanije 2-e, ispravlennoe i dopolnennoe, Izdatel’stvo Evropejskogo Doma, Sankt-Peterburg 1994, 216 s.], „Etnolingwistyka” 13, Lublin 2001, s. 289-291.
  21. 2002

  22. Wzorce tekstowe polskich kolęd życzących, [w:] Belorusskij i drugie slavjanskie jazyki: sematika i pragmatika. Materialy meždunarodnoj naučnoj konferencii. Vtorye suprunovskie čtenija. Minsk 28-29 sentjabrja 2001 g., red. A. A. Kožinova, B. Ju. Norman, E. N. Rudenko, Minsk 2002, s. 96-110.
  23. Kolędy bożonarodzeniowe i noworoczne mają stałe schematy kompozycyjne i semantyczne. Powtarzalność schematów i ich wypełnień pozwala mówić o istnieniu w kompetencji językowej i kulturowej kolędników określonych wzorców tekstowych kolęd życzących, zarówno w przestrzeni globalnej, jak i lokalnej tekstu. Wzorce tekstowe wyodrębniane w tekstach zimowych kolęd życzących są oparte na zasadach: kolekcji, kompleksu, następstwa chronologicznego zdarzeń, konceptu z odliczaniem rosnącym i malejącym. Wzorcem prototypowym (najbardziej wyrazistym i działającym często w przestrzeni całego tekstu) jest wzorzec kolekcji z gradacją członów. Rodzaj wykorzystywanego w tekście paradygmatu wynika z intencji i kulturowej funkcji tekstu. Dzięki kolekcji w świątecznym czasie przejścia rekonstruuje się i „ustanawia” na nowo to, co człowiekowi najbliższe w sensie wspólnotowym i fizycznym: relacje rodzinne i sąsiedzkie, części ciała, elementy stroju. Wzorzec oparty na stopniowaniu, nałożony na człony kolekcji pozwala wprowadzić rangowanie np. członków wspólnoty, strojów i ozdób oraz ich wartościowanie z punktu widzenia adresata. Ma również oczywisty związek z intencją pochwalną tekstów i funkcją „zalotową” pieśni. Częste wykorzystywanie w sytuacji obrzędowej kolędowania właśnie wzorca kolekcji wiąże się z możliwością jej skracania i rozbudowywania, zależnie od sytuacji, co jest związane z pragmatyczną (zewnętrzną wobec treści utworu) funkcją tekstu. Czynnik pragmatyczny w takich razach zawsze podporządkowuje się czynnikowi kulturowemu, stanowi jego uzupełnienie, a niekiedy rozwinięcie.

  24. Porządek tekstu bajki jako odwzorowanie porządku świata, [w:] Genologia literatury ludowej. Studia folklorystyczne, red. Adrian Mianecki, Violetta Wróblewska, Toruń 2002, s. 77-98.
  25. Autorka zakłada, że tak, jak w ramach poszczególnych podsystemów języka wyodrębnia się jednostki abstrakcyjne i konkretne, tak i na poziomie tekstowym, istnieje abstrakcyjny wzorzec (tekstem) i skonkretyzowana wypowiedź (tekst) jako realizacja wzorca. Wzorzec definiuje jako schemat, reprezentujący określoną klasę lub typ przedmiotów czy zjawisk, pewną normę dla innych przedmiotów czy zjawisk, a zatem model, prototyp, pozwalający generować teksty (przede wszystkim) tego samego gatunku, o zbieżnym schemacie kompozycyjnym i treściowym, zbieżnej intencji i idei przewodniej, która organizuje tekst jako makroznak. Wzorzec obejmuje zarówno superstrukturę, płaszczyznę kompozycyjną, ustalającą globalny porządek tekstu, jak i makrostrukturę, czyli płaszczyznę treściową. Podstawową jednostką, która służy odtwarzaniu wzorca tekstu jest stereotypowy motyw, tj. komponent treściowy tekstu, sąd o przedmiocie. Dochodzenie do wzorca obejmuje dwa kroki: rekonstrukcję superstruktury przez zdefiniowanie motywów i odtworzenie ich uporządkowań oraz makrostruktury – poprzez opis podstawowych (stereotypowych) elementów świata tekstu: postaci, ich atrybutów i działań, czasu i przestrzeni zdarzeń, intencji i idei, która organizuje tekst jako całość (makroznak). Zdaniem autorki, schematy tekstowe dają się obserwować zarówno w przestrzeni globalnej, tzn. całościowej analizowanego tekstu (na poziomie makrostruktur) lub jedynie w przestrzeni lokalnej, w pewnej jego części (tzn. na poziomie mikrostruktur).

    Wychodząc z założenia, że pojęcie wzorca można rozpatrywać na trzech płaszczyznach: (1) na płaszczyźnie jednostkowych wielowariantywnych utworów; (2) na płaszczyźnie utworów reprezentujących ten sam gatunek tekstu oraz (3) na płaszczyźnie międzygatunkowej, w tekście przedstawiono próbę szukania wzorca na płaszczyźnie drugiej, dokładniej – w bajce ludowej. Jak wynika z analiz, bajka ludowa jako gatunek tekstu nie realizuje jednego tylko wzorca, lecz ujawnia kilka wzorców wyrazistych. W przestrzeni globalnej tekstu są to: paradygmaty kontrastowania, wykorzystujące zasadę ekwiwalencji, stopniowania, następstwa chronologicznego zdarzeń. W przestrzeni lokalnej bajki wykorzystują wzorce kolekcji, kompleksu oraz uporządkowania szkatułkowego. Łatwość odkrywania wzorców sprawia, że w społeczności ludowej bajka funkcjonuje z jednej strony jako odpowiednik porządku w świecie, z drugiej zaś jako wzorzec tekstu spójnego, na którym opiera się nosiciel przy budowaniu nowych tekstów.

  26. Tekstologia. [Program dla I roku polonistyki PWSZ w Przemyślu], [w:] Program studiów polonistycznych. Sylabus, red. J. Bartmiński, Przemyśl 2002, s. 45-49.

  27. Analiza tekstu. [Program dla I roku polonistyki PWSZ w Przemyślu], [w:] Program studiów polonistycznych. Sylabus, red. J. Bartmiński, Przemyśl 2002, s. 61-63 [współautor: Jerzy Bartmiński].

  28. Święta Kinga w wierszach poetów polskich [Rec. Święta Kinga w poezji polskiej. Antologia 1644-2000, wybór, wstęp i opracowanie Maria Barbara Styk, Lublin 2001, 157 s.], „Twórczość Ludowa” 2002, nr 4, s. 32-33.
  29. 2003

  30. Struktura i semantyka polskich zamówień, [w:] Dialektologični studiï, č. 2 Mova i kul’tura, vidpovidal’ni redaktori: Pavel Hrycenko, Natal’ja Chobzej, L’viv 2003, s. 22-41.
  31. Teksty werbalne polskich zamówień mają stałą strukturę kompozycyjną: modlitewny wstęp, część narracyjną z prezentacją działań w mitycznym świecie, część dialogową/monologową, wzmocnienie aktu działania i modlitewne zamknięcie. Z punktu widzenia intencji zawartej w tekście (a jest nią odsyłanie lub likwidowanie choroby), najważniejszym elementem struktury jest dialog z chorobą (monolog do choroby), a w nim formuła odsyłania choroby oraz człon nazywający i charakteryzujący miejsce, w które choroba ma być odesłana. Pozostałe składniki są fakultatywne w gatunkowym wzorcu zamówienia.

  32. Model’ teksta i porjadok mira (na materiale pol’skich narodnych skazok), [v:] „Filologija. Pasaulio vaizdas kalboje ir tekste”, red. Aloyzas Gudavičius, Saule 2003 nr 8, s. 151-163 [rosyjska wersja tekstu nr 126].

  33. „Kiedy Pan Jezus jechał na osiołeczku...” Analiza morfologiczna tekstu zamówienia, [w:] W kręgu folkloru, literatury i języka. Prace ofiarowane prof. Janowi Mirosławowi Kasjanowi w 70. Rocznicę urodzin. Pod red. Marii Jakitowicz i Violetty Wróblewskiej, Toruń, s. 91-107.
  34. Celem artykułu jest analiza morfologiczna tekstu zamówienia Jechał Pan Jezus na osiołeczku. W pierwszej kolejności porównuje się warianty tekstu i ustala, które części powtarzają się jako nierozdzielne całostki. ten sposób postępowania ma charakter "„zewnętrzny” (analiza zewnętrzna, porównawcza) – w efekcie pozwala uchwycić mechanizmy twórczego kombinowania (wiązania) członów w większe sekwencje przez samych wykonawców. Drugi sposób opiera się na kryterium wewnętrznym (analiza wewnętrzna, immanentna): na badaniu zmian toku tematycznego, intencji, pomiotów mówiących itp., uwzględnia więc sieć wewnętrznych relacji między członami w przestrzeni tekstu.

  35. Tekstologia. [Program dla I roku polonistyki PWSZ w Przemyślu], [w:] Program studiów polonistycznych. Sylabus, red. J. Bartmiński, Przemyśl 2003, s. 19-21.
  36. Analiza tekstu. [Program dla I roku polonistyki PWSZ w Przemyślu], [w:] Program studiów polonistycznych. Sylabus, red. J. Bartmiński, Przemyśl 2003, s. 23-24.
  37. 2004

  38. WSPÓŁCZESNA POLSZCZYZNA. ANTOLOGIA OPRACOWAŃ, cz. IV TEKSTOLOGIA, [współred. Jerzy Bartmiński], Wyd. UMCS, Lublin.
  39. WSPÓŁCZESNA POLSZCZYZNA. ANTOLOGIA OPRACOWAŃ, cz. V TEKSTOLOGIA, [współred. Jerzy Bartmiński], Wyd. UMCS, Lublin.
  40. WSPÓŁCZESNA POLSZCZYZNA. ANTOLOGIA OPRACOWAŃ, cz. III AKTY I GATUNKI MOWY, [współred. Jerzy Bartmiński, Joanna Szadura],Wyd. UMCS, Lublin.
  41. PUNKT WIDZENIA W TEKŚCIE I W DYSKURSIE [współred. Jerzy Bartmiński, Ryszard Nycz], Lublin.
  42. PUNKT WIDZENIA W JĘZYKU I W KULTURZE [współred. Jerzy Bartmiński, Ryszard Nycz], Lublin.
  43. Rol’ motiva v opisanii modeli teksta, [v:] Jazyk kul’tury: sematika i grammatika, red. Svetlana Tolstaja, Moskva, s. 256-272.
  44. Autorka zestawia znane na gruncie teorii literatury i folklorystyki definicje motywu i wskazuje, że mowa w nich o trzech podstawowych funkcjach: konstytutywnej (motyw jest elementarnym, konstytutywnym składnikiem tekstu, który realizuje się w jego płaszczyźnie syntagmatycznej); informacyjno-wyszukiwawczej (motyw jest jednostką powracającą w różnych wątkach i utworach, realizuje się w płaszczyźnie paradygmatycznej, tj. wariantów tekstu) oraz eksplikacyjnej (motywy jako uogólnione stereotypowe sądy o przedmiocie, obecne na płaszczyźnie jednostkowego tekstu, na płaszczyźnie wariantów tekstu i kontekstu oraz na płaszczyźnie kodu kulturowego - jak w Słowniku stereotypów i symboli ludowych). Poza wyróżnionymi trzema funkcjami motywu, autorka stawia tezę o istnieniu czwartej, jaką jest funkcja modelująca (modelowanie świadomości nosicieli języka i kultury). Motyw użyty w tej jest podstawową jednostką w opisie wzorca tekstu, który definiowany jest jako model, na który orientuje się nadawca przy budowaniu wypowiedzi i który staje się normą dla innych tekstów tego samego typu czy gatunku. Wzorzec definiowany jest jako abstrakcyjny schemat, który pozwala generować teksty (przede wszystkim) tego gatunku, o zbieżnym schemacie kompozycyjnym i treściowym, zbieżnej intencji i idei przewodniej, która organizuje tekst jako makroznak. Dochodzenie do wzorca za pomocą nowej funkcji motywu jest ukazane na przykładzie analizy morfologicznej (porównawczej, zewnętrznej oraz immanentnej, wewnętrznej) tekstu zamówienia Jechał Pan Jezus na osiołeczku.

  45. Pojęcie wzorca tekstu a modelująca funkcja motywu. Na przykładzie kolędy życzącej, [w:] W kręgu wiernej mowy, red. Małgorzata Rzeszutko, Maria Wojtak, Lublin, s. 283-299.
  46. Autorka przyjmuje tezę o istnieniu wzorca tekstowego, który definiuje jako abstrakcyjny schemat, pozwalający generować teksty (przede wszystkim) tego samego gatunku, o zbieżnym schemacie kompozycyjnym i treściowym, zbieżnej intencji i idei przewodniej, która organizuje tekst jako makroznak. Zakłada się, że pojęcie wzorca można rozpatrywać na trzech płaszczyznach: (1) na płaszczyźnie jednostkowych wielowariantywnych utworów; (2) na płaszczyźnie utworów reprezentujących ten sam gatunek tekstu oraz (3) na płaszczyźnie międzygatunkowej. W artykule szczegółowiej zaprezentowana jest analiza na płaszczyźnie pierwszej – kolęda Zajaśniała śliczna gwiazda na niebie i jej warianty. W dochodzeniu do wzorca stosowana jest metoda analizy morfologicznej – w pierwszej kolejności analiza zewnętrzna (porównawcza), a następnie – analiza wewnętrzna (immanentna), tj. zdefiniowanie motywów oraz ich uporządkowań. W dalszej kolejności odtwarzane są podstawowe (stereotypowe) elementy świata tekstu: postacie, ich atrybuty i działania, czas i przestrzeń zdarzeń. Na podstawie zapisu motywów odczytywana jest intencja i idea „tekstowych morfemów”.

  47. Dynamika kategorii punktu widzenia w języku, tekście i dyskursie [współaut. Jerzy Bartmiński], [w:] Punkt widzenia w języku i w kulturze, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, Ryszard Nycz, Lublin 2004, s. 321-358.
  48. Autorzy deklarując się jako zwolennicy lingwistyki kognitywnej w jej wersji antropologiczno-kulturowej, podejmują próbę rekonstrukcji potocznego językowego obrazu WIDZENIA i zmierzają do odtworzenia utrwalonej w języku jego parametryzacji. Kategorię punktu widzenia, odróżnioną od punktu obserwacji sytuują w szerszym kontekście: aktu widzenia (postrzegania), przedmiotu postrzeganego i podmiotu; prezentują także takie utrwalone w języku kategorie, jak narząd wzroku i narzędzie wspomagające widzenie; pole widzenia, widoczność; plany - pierwszy, drugi, dalszy - i tło, na którym lokalizowany jest obiekt percepcji; kąt widzenia, czyli układ linii wzroku w stosunku do linii podmiot-obiekt; perspektywa.

    Podkreślają, że widzenie nie jest traktowane jako czynność wyłącznie sensoryczna, lecz regularnie przyjmuje ono znaczenia mentalne i społeczne (rozumienia, wyobrażania sobie, kontaktu z drugim człowiekiem). Autorzy pokazują regularne przechodzenie od kategorii podmiotu indywidualnego do podmiotu uogólnionego, zbiorowego i wysuwają jako problem kluczowy sprawę relacji między różnymi punktami widzenia i ich motywacją. Stwierdzają istnienie zasadniczych rozbieżności między motywacją punktu widzenia poznawczą i pragmatyczną, a więc między dyskursem literackim i naukowym a politycznym.

  49. Badania etnolingwistyczne w Lublinie, „Poznańskie Studia Językoznawcze”, t. 13, pod red. Zdzisławy Krążyńskiej i Zygmunta Zagórskiego, Poznań 2004, s. 79-89 [polska wersja tekstu nr 118].
  50. Pętla semantyczna w paradygmacie spójnościowym tekstu, [w:] Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań, t. 4 Tekstologia, cz. 1, red. Jerzy Bartmiński, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska [przedruk z: Tekst. Problemy teoretyczne, red. Jerzy Bartmiński, Barbara Boniecka, Lublin 1998, s. 169-185, zob. poz. nr 82].
  51. Sistema cennostej v polskom narodnom sonnike, [w:] Pol’skij jazyk sredi drugich slavjanskich jazykov 2004. IV Suprunovskie čtenija. Konferencija, posvjaščennaja pamjati professora Adama Evgeneviča Supruna (1928-1999), 7-9 oktjabrja 2004 (Minsk), red. Alla Kožinova, Mińsk 2004, s. 147-158 [ros. wersja tekstu System wartości w polskim senniku ludowym, „Etnolingwistyka” t. 8, s. 99-112, zob. poz. nr 43].
  52.  

    2005

  53. “Šla boljačka s Boljatina...” Konceptualizacija bolezni v pol'skom jazyke i v pol'skich narodnych zagovorach, [v:] Zagovornyj tekst. Genezis i struktura, red. Lidia G. Nevskaja, T. N. Svešnikova, Vladimir N. Toporov, Moskva 2005, s. 309-325.
  54. Przedmiotem opracowania jest rekonstrukcja obrazu choroby, funkcjonującego w polszczyźnie potocznej i tekstach polskich zamówień. Odtwarzając stereotyp choroby na podstawie danych systemowych i tekstowych, stawiane są pytania o to, jak postrzegana jest choroba, co jest przyczyną i kto sprawcą jej powstawania, jakie są sposoby przeciwdziałania jej. Sposób opisu wyobrażenia choroby odpowiada zasadom budowania definicji kognitywnej, sformułowanej przez Jerzego Bartmińskiego oraz ustaleniom przyjętym przy rekonstrukcji przedmiotów mentalnych w Słowniku stereotypów i symboli ludowych.

    Konceptualizacja choroby w oparciu o dane systemowe i teksty zamówień ujawnia, że o chorobie mówi się akcentując głównie jej działania niepożądane z punktu widzenia człowieka. Jedynie w danych systemowych ujawnia się „przestrzenne” widzenie choroby (jest to miejsce, w które się wpada, z którego człowiek wygrzebuje się, wychodzi). Zarówno w systemie językowym, jak i w tekstach zamówień choroba traktowana jest jako siła zewnętrzna, która przedostaje się do wnętrza człowieka i trawi je oraz - przeciwnik, który atakuje, powala, ścina z nóg itd., przy czym w systemie językowym obraz owego przeciwnika jest bliżej nieskonkretyzowany, uogólniony, charakteryzowany jedynie przez działania. W tekstach zamówień jest to obraz konkretny: jako rośliny, zwierzęcia lub człowieka, choroba zatem podlega plantyfikacji, animalizacji lub antropomorfizacji.

  55. Tekst kak predmet etnolingvistiki, [v:] „Filologija. Pasaulio vaizdas kalboje” 2005 (10), Šiauliu, s. 121-129.
  56. Autorka skupia się na jednym zagadnieniu z zakresu tekstologii etnolingwistycznej, tj. na potocznej konceptualizacji tekstu, inaczej mówiąc podejmuje próbę rekonstrukcji pojęcia `tekst’ na gruncie wyobrażeń potocznych. W tym celu stosuje dwie procedury: 1) rekonstrukcję pojęcia za pomocą tzw. definicji kognitywnej, sformułowanej przez J. Bartmińskiego, oraz 2) opis tekstu w ramach metafor pojęciowych. Podstawę materiałową przy obydwu podejściach stanowią dane systemu językowego (definicje słownikowe, etymologia słowa, znaczenia derywatów i związki frazeologiczne). Parametryzację językowego obrazu tekstu (strukturę kognitywną pojęcia `tekst’) tworzą takie fasety, jak: etymologia; style, odmiany i gatunki tekstu; nadawca; proces tworzenia tekstu i działania na tekście; upowszechnianie i rozpowszechnianie tekstu; odbiorca; okoliczności, czas i miejsce użycia tekstu; budowa, kompozycja; rozmiary; temat; cechy; język; tekst jako obiekt badań naukowych.

    Globalna konceptualizacja tekstu jest dalej bazą dla licznych w języku polskim metafor pojęciowych, a tym samym odpowiedzią na pytanie, „w kategoriach jakiej rzeczy pojmowany jest tekst?” Dane językowe ujawniają, że jest on konceptualizowany jako tkanina, rzecz z metalu, potrawa, budowla, broń, owoc lub plon, dzieło plastyczne, utwór muzyczny, dziecko.

    Porównanie definicji kognitywnej tekstu i opisu tekstu w ramach modeli metaforycznych pozwala sformułować wniosek, że pierwsza daje pełny obraz pojęcia, druga zaś wydobywa pewne wybrane aspekty i dokonuje ich wzmocnienia. Z tego względu metafory można traktować jako „ogląd pojęcia” pod pewnym kątem, jako profile pojęcia w rozumieniu etnolingwistów lubelskich.


  57. Sakronimy v pol’skich narodnych nazvanijach travjanistych rastenij, [w:] Onomastika v krugu gumanitarnych nauk. Materialy meždunarodnoj naučnoj konferencii, Ekaterinburg 20-23 sentjabrja 2005 g., Ekaterinburg 2005, 255-257.
  58. W ludowych nazwach ziół ujawnia się sposób doświadczania świata, jego kategoryzacji i wartościowania. Analiza podstaw onomazjologicznych nazw ziół pokazuje, że postrzegając rośliny i nadając im nazwy, nosiciel kultury ludowej brał pod uwagę charakterystyki środowiskowe, fizyczne i użytkowe, co dowodzi, że nazwy ziół posiadają motywacje osadzone przede wszystkim w informacjach empirycznych, doświadczeniowych. Bywa jednak i tak, że w polskich nazwach ziół ujawnia się także (a może głównie) nie tyle cecha postrzegana zmysłowo, co raczej wiara w praktyczne wykorzystanie rośliny, zastosowanie rośliny w lecznictwie, wykorzystanie w ochronie przed zjawiskami meteorologicznymi, w magii, zwłaszcza miłosnej, w przeciwdziałaniu siłom nieczystym i demonom. Poza motywacjami doświadczeniowymi, w nazwach ziół wielokrotnie obecne są motywacje kulturowe, oparte na ludowych wierzeniach religijnych oraz przekazach apokryficznych. Religijne motywacje wierzeniowe wpisują się w nazwy roślin, w których występują sakronimy – głównie imiona Pana Jezusa, Matki Boskiej, św. Jana i św. Piotra, a zatem takich postaci, których ziemska historia jest najbardziej rozbudowana i poświadczona licznymi wariantami. Osoby te być może obecne są w nazwach ziół z tego względu, że przypisane im święta mają stałe miejsce w kalendarzu i wyznaczają dogodny czas dla zbierania ziół – między dniem św. Jana Chrzciciela a dniem Matki Boskiej Zielnej, zwłaszcza w wigilię św. Jana, św. Piotra i Pawła.

    Wiele nazw ziół zawierających sakronim może być ukształtowanych podobnie: pantofelki Matki Boskiej i pantofelki Pana Jezusa, jabłuszka Matki Boskiej i jabłuszka Pana Jezusa, rączka Matki Boskiej i rączka Pana Jezusa. Mimo zbieżności członu pierwszego, łacińskie odpowiedniki tych nazw są różne, co pozwala wnioskować, że mamy w takich wypadkach do czynienia z różnymi desygnatami. Zdarza się i odwrotnie, kiedy łaciński odpowiednik jest ten sam (tego typu nazwy są więc przykładem synonimii): paluszki Maki Boskiej `Ledum palustre’ i paluszki Pana Jezusa `Ledum palustre’, bicz/batogi św. Piotra `Cichorium intybus L.’ i bicz/batogi św. Jan `Cichorium intybus L.’ - tak, jak synonimami mogą być nazwy różniące się obydwoma członami: Jabłuszka Najświętszej Panny (Panienki), włoski Najświętszej Panienki, warkoczki Najświętszej Panienki i warkocze Matki Boskiej jako `Verbascum Thapsus’. Sytuacja taka pozwala sformułować tezę, że w świadomości nosicieli kultury ludowej, zwłaszcza osób, które zioła praktycznie wykorzystują, nie chodzi o jakość sakronimu w nazwie, lecz w ogóle o jego obecność.


  59. Sistema cennostej v polskom narodnom sonnike, [w:] Žmogaus samprata tradicinėje kultūroje. Konferencijos medžiaga, Vilnius 2005, s. 135-147 [ros. wersja tekstu System wartości w polskim senniku ludowym, „Etnolingwistyka” t. 8, s. 99-112, zob. poz. nr 43, 143].

  60. Kognitywne modele dyskursu, [rec. Ewa Miczka, Kognitywne struktury sytuacyjne i informacyjne w interpretacji dyskursu, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2002, 184 s.], „Język Polski” LXXXV listopad-grudzień 2005, nr 5, s. 391-396.
  61. 2006

  62. Wzorce tekstów ustnych w folklorze pogranicza, [w:] Spotkania polsko-ukraińskie. Język - Kultura - Literatura, Chełm 8-10 czerwca 2006, red. Halina Pelcowa, Chełm 2006, s. 41-56.
  63. Autorka przyjmuje tezę o istnieniu wzorca tekstu i definiuje go jako reprezentację tekstu, tj. abstrakcyjny schemat, na który zorientowany jest zarówno nadawca w procesie wypowiadania tekstu, jak też słuchacz w procesie jego ustno-pamięciowego odbioru. Wzorce tekstu skorelowane są z mechanizmami ludzkiego myślenia i postrzegania świata - i te właśnie mechanizmy znajdują swoje odzwierciedlenie w strukturze tekstu. Dają się one określać jako: kompleks i kolekcja, opozycja, lustrzane odbicie, koncept liczbowy, następstwo chronologiczne i przyczynowo-skutkowe, ekwiwalencja oraz pętla semantyczna.

    W folklorze pogranicza, a zatem w tekstach ustnych, przechowywanych w zbiorowej świadomości, kliszowanych i reprodukowanych z pamięci, najbardziej charakterystyczne są wzorce kolekcji i kompleksu, konceptu liczbowego i lustrzanego odbicia. Autorka charakteryzuje je w oparciu o materiały zamieszczone w „Dziełach wszystkich” Oskara Kolberga, zwłaszcza w tomach 33. (Chełmskie), 49. (Sanocko-Krośnieńskie) oraz zapisy terenowe Archiwum Etnolingwistycznego UMCS.

  64. Tekst ustny – wytwór czy zdarzenie komunikacyjne? „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, t. XV, pod redakcją Zdzisławy Krążyńskiej i Zygmunta Zagórskiego, Poznań 2006, 91-105.
  65. Autorka dokonuje podsumowania dotychczasowych badań nad pojęciem ustności i stwierdza, że jest ona pojmowana jako kategoria kulturowa, językowo-komunikacyjna i aksjologiczna. W dalszej części tekstu skupia się nad rozumieniem językowo-komunikacyjnym i szczegółowiej omawia ontologię tekstu ustnego – jego cechy pozajęzykowe i językowe. Jako pozajęzykowe wyznaczniki traktuje: dźwiękowość, dialogowość i zaadresowanie wypowiedzi, somatyczność i sytuacyjność. Charakteryzując istotę tekstu werbalnego, jego przekazywanie i odbiór, zwraca uwagę na: sekwencyjność wynikającą z właściwości substancji dźwiękowej znaku, swoiste techniki segmentacji i integracji tekstu, powtórzenia, formuliczność, słowa-klucze i stereotypy w rekonstrukcji obrazu świata, pamięć werbalną i mechanizmy mnemoniczne oraz perspektywę aksjologiczną tekstu ustnego w kontekście wspólnotowości i kolektywności przekazu.

  66. Intencja a funkcja tekstu, [w:] Język a komunikacja t. 12. Oblicza komunikacji 1. Perspektywy badań nad tekstem, dyskursem i komunikacją, pod red. Ireny Kamińskiej-Szmaj, Tomasza Piekota i Moniki Zaśko-Zielińskiej, Wrocław 2006, s. 25-44 [współaut. J. Bartmiński].
  67. Autorzy wychodzą od rozumienia intencji wypowiedzi bezpośredniej i jawnej (illokucji Austina), odczytywanej na podstawie znaczeń kodowych. W kolejności wykorzystują koncepcje Searle’a intencji pośrednich, ukrytych (odczytywanych kontekstowo) i – zmierzają do opisania dalszych, nadbudowanych celów wypowiedzi, które nie mieszczą się w nawet najszerzej rozumianej intencji i wymagają wprowadzenia pojęcia funkcji wypowiedzi.

    Analiza definicji słownikowych intencji i funkcji pokazuje, że intencja jest zawsze wiązana z podmiotem osobowym, a funkcja – zarówno z podmiotem osobowym, jak i nieosobowym. Relacja między obydwoma pojęciami jest niejednoznaczna, mimo wspólnego elementu znaczeniowego `ukierunkowania na cel’. Pojęcie funkcji jako szersze zakresowo, w swoim opisie winno uwzględniać wszystkie konstytutywne i relewantne składniki aktu komunikacji: nadawcę, odbiorcę, tekst, rzeczywistość, okoliczności (w tym czas i miejsce), role pełnione przez nadawcę i odbiorcę. Polem weryfikacji intencji jest tekst, a funkcji – kontekst komunikacyjny i universum mowy. Intencja jako kategoria wewnątrztekstowa posiada swoje wykładniki gramatyczne, leksykalne, prozodyczne. Funkcja jako kategoria transcendentna w stosunku do tekstu nie ma jednoznacznych wykładników ani treściowych, ani strukturalnych. Jest kategorią pragmatyczną, należy do sfery zastosowań tekstu. Jest wnioskowana na podstawie tekstu i kontekstu, w tym wiedzy o świecie, obrazu świata, modelu stereotypowych zachowań, etykiety językowej. W ustalaniu funkcji pomocna jest teoria implikatur konwersacyjnych Grice’a.

    Obserwacja intencji i funkcji tekstów kliszowanych, pozwala wyodrębniać cztery typy relacji między nimi: a) funkcja może przedłużać i aktualizować intencję; b) funkcja może się od intencji zupełnie odrywać i ją ignorować; c) funkcja może intencję przekształcać, a nawet deformować; d) funkcja może stanowić całkowite zaprzeczenie intencji.

  68. [Sprawozd.] Onomastyka w kręgu nauk humanistycznych - Konferencja w Jekatierinburgu 20-23 IX 2005, "Etnolingwistyka" t. 18, Lublin 2006, s. 378-379.
  69. 2007

  70. WZORCE TEKSTÓW USTNYCH W PERSPEKTYWIE ETNOLINGWISTYCZNEJ. Wydawnictwo UMCS, Lublin, 452.
  71. Prowincja w kręgu mitów inteligenckich, [w:] Prowincja – świat, Europa, Polska. I Lubelskie sympozjum z Europy Środkowo-Wschodniej, red. Maria Woźniakiewicz-Dziadosz, Mirosław Ryszkiewicz, Lublin, s. 23-39 [współaut. J. Bartmiński].
  72. W rozbudowanej koncentrycznie polskiej konceptosferze ojczyzny, w skład której wchodzą: ojczyzna rodzinno-domowa (gniazdo rodzinne, dom rodzinny dom ojcowski / ojców, ojcowizna), lokalna (strony rodzinne, okolice rodzinne) i regionalna (region, ziemia), a dalej ojczyzna narodowa i ponadnarodowa, europejska i globalna, prowincja i region zajmują miejsce środkowe. Samo słowo prowincja - jak poświadczają charakterystyki utrwalone w języku literackim, ogólnonarodowym - funkcjonuje jako negatywny synonim regionu. Językowy obraz prowincji jest dwuwymiarowy: jawi się ona jako fizyczna przestrzeń i zarazem jako lokalna społeczność, zamieszkujący w tej przestrzeni ludzie (prowincjusze): miejsce odległe od centrum, drugorzędne, zamknięte, a ludzie biedni i bierni, bez widoków na przyszłość, ograniczeni umysłowo, konserwatywni, nieokrzesani, niegościnni, i zarazem cwani. Ten jednoznaczny w swojej krytycznej wymowie obraz prowincji - podobnie jak obraz wsi, wiochy, wieśniaka - został wytworzony z punktu widzenia człowieka z wielkiego miasta, oświeconego nosiciela tzw. wysokiej kultury, kształtującego normy polszczyzny literackiej.

    W ostatniej dekadzie negatywny obraz prowincji i „człowieka z prowincji” jest poddawany przewartościowaniu. W niektórych wypowiedziach elitarnych autorów prowincja zaczyna być przedstawiana jako miejsce bliskie człowiekowi, przytulna "mała ojczyzna”, ostoja wartości uniwersalnych, których obecność i żywotność odnajduje się w małych kręgach wspólnot rodzinno-sąsiedzkich i lokalnych. W efekcie rewaloryzowany obraz prowincji jest przesuwany ku środkowi koncentrycznie zorganizowanej konceptosfery ojczyzny, ku pozytywnemu centrum "ojczystej" przestrzeni. Jednak równocześnie z uznaniem wartości wspólnot lokalnych daje znać o sobie stary oświeceniowo-pozytywistyczny mit „dźwigania prowincji”. Przewartościowanie prowincji jest więc pozorne, w presupozycji nowych programów tkwi ten sam lekceważący stosunek centrum do peryferii, miasta do wsi, inteligenta do "prostego człowieka". Wielkomiejski inteligent nie kryje, że szuka na prowincji „nowej przestrzeni do zagospodarowania”, a idea odnowionej prowincjonalności jest dla niego atrakcyjnym „towarem do sprzedania” na nowym rynku dóbr kultury. Nie chodzi więc o odkrywanie własnych, autonomicznych walorów małych wspólnot lokalnych, lecz raczej o zaspokojenie potrzeb człowieka z wyżyn, rozczarowanego własnym środowiskiem, nowoczesną metropolią, miastem-molochem.

    Porównanie językowych obrazów prowincji i regionu pozwala stwierdzić, że relacje między nimi nie dają się zamknąć w formule synonimów zróżnicowanych jedynie emocjonalnie. W istocie mamy do czynienia z dwoma kontrastowymi profilami, dotyczącymi co prawda tego samego ogniwa przestrzeni aksjologicznej, ale różnie ocenianego, różnie - bo z różnych punktów widzenia - charakteryzowanego jakościowo i aspektowo, wchodzącego w zupełnie odmienne konteksty społeczno-kulturowe. Odmienne są podmioty dokonujące konceptualizacji: obraz regionu jest tworzony (współtworzony) przez ludzi miejscowych, obraz prowincji - przez obserwatorów z zewnątrz, uciekających od wymagającej, dynamicznej cywilizacji wielkomiejskiej, przez kulturowych imigrantów, którzy bynajmniej nie utożsamiają się z lokalnymi (prowincjonalnymi) wspólnotami.


  73. Desiderata w przestrzeni intertekstualnej, "Przegląd Humanistyczny" 1, 2007, s. 135-143 [współaut. J. Bartmiński].
  74.  

  75. [Rec.] Pierwsza synteza czeskich zamówień: Ekaterina V. Vel'mezova, Češskie zagovory. Issledovanija i teksty, Moskva 2004, "Izdatel'stvo "Indrik", 278 s., "Etnolingwistyka" t. 19, s.
  76. Teksty złożone do druku:

  77. „Cepčka” i „škatulka” kak modeli ustnych tekstov, „Živaja Starina”, Moskva (w druku).

  78. Konceptualizacja choroby w polszczyźnie potocznej i w polskich zamówieniach ludowych, [w:] Medycyna a literatura, red. Eugenia Łoch, Lublin, Wydawnictwo UMCS [w druku, 16 s. mpsu. Rozbudowana i zmodyfikowana wersja tekstu “Šla Boljačka s Boljatina...” Konceptualizacija bolezni v pol'skom jazyke i v pol'skich narodnych zagovorach, [v:] Zagovornyj tekst. Genezis i struktura, red. L. G. Nevskaja, T. N. Svešnikova, V. N. Toporov, Moskva 2005, s. 309-325.]

  79. Miejsce informacji etnograficznych (o wierzeniach i zachowaniach) w rekonstrukcji językowego obrazu świata, „Poradnik Językowy” [współaut. Jerzy Bartmiński, w druku].
  80. W tekście stawiane jest pytanie o podstawy rekonstrukcji językowego obrazu świata i zakres, w jakim powinny być wykorzystywane źródła etnograficzne, przynoszące wiedzę o utrwalonych w danej społeczności wierzeniach i praktykach (zwyczajach, obrzędach, rytuałach). Pośrednio jest to także próba odpowiedzi na pytanie o relację między etnolingwistyką a etnografią. Autorzy odpowiadają na te pytania analizując wyobrażenia o charakterze wierzeniowym (błoto, diabeł, strzyga) i zwyczajowo-obrzędowym (zapusty, gaik).


  81. Sakronimy w polskim ludowym obrazie ziół, [w:] Księga jubileuszowa ku czci Profesora Czesława Kosyla, Lublin: Wydaw. UMCS [11 s. mpsu, w druku].

  82. Współczesne zamówienia z Polesia [Rec. Polesskie zagovory (v zapisjach 1970-1990-ch gg.), Sostavlenie, podgotovka tekstov i komm. T. A. Agapkinoj, E. E. Levkievskoj, A. L. Toporkova, Moskva: Izdatel'stvo "Indrik", 2003, 751 s.], „Etnolingwistyka” t. 20, Lublin 2008.

Черт, просто жду не дождусь, язвительно заметил Бартоломью Бронзини.

Придется тащиться до съемочного лагеря пешком.

он потер многострадальную лодыжку.

Любовь к такой девушке обязывает.

Очередь к кабинету тянулась до ""самого лифта.

Более того, она даже не успеет этого заметить и будет считать, что ""все идет как надо.

Вместе ""с породившим это желание возбуждением.

Облака почти "Скачать смоки мо альбом каратэ"никогда не заслоняют солнце, луну и "Крылатые качели скачать минусовка"звезды.

Судья не смеет противиться воле подавляющего большинства, и Кассия Колхауна, вопреки установленному ""порядку, вызывают в суд.

произнес фельдфебель Ржепа, с наслаждением вспоминая былое.

Я ""смотрю на нависшую над водой скалу, ""прозванную наядой, и ""на высокий утес, на округлой ""вершине которого в далекие годы солдат-путешественник разбивал свою палатку.

Его знали почти все присутствующие; его уважали и многие боялись.

Обыкновенная подвеска, сказал Римо.

Чему немало способствовали вспышки ""холодного пламени в затылочной части ""мозга.

Капитан Биггар благоговейно надел подвеску ей на шею.

Его лицо снова выразило нестерпимую боль.

Я должна была увидеть моего спасителя и высказать ему свою ""благодарность.

А ну-ка, смотри,-сказал ""Римо и бросил одну за другой еще три моне-ты, ""да так быстро, что они коснулись стены почти одновременно.

В его время офицерство не было до такой степени распущенно, чтобы нарушать покой чужой семьи.

Обернувшись, я увидел, что он протянул руку, схватил ленту и с любопытством стал ее рассматривать.

Спрятав свои тонкие руки под кимоно, он внимательно разглядывал окружающий его голливудский пейзаж.

Спасибо, сэр, что вы напомнили мне о моих обязанностях.

Существуют веские причины, почему вы ищете счастья, интеллектуального могущества и счастливых чувств по отношению к самим себе.

Утверждаю, что они не могут пойти на риск судебного разбирательства.

Один из них медленно опустился и сел во внутренний двор, а два других кружили над ним, готовые открыть стрельбу.

Не заметил никаких белых пятен.

Было предложено оставить его одним из специальных объектов в цепочке кула, обеспечивая каждый мир, который он посетит, подробным отчетом о его социальных условиях.

Структура молекул, воспроизводимая пучками нейтронов.

ЧАСТЬ ВТОРАЯ Существа, преследуемые и преследующие, Имеют на это свои причины.

Дальше здесь оставаться нельзя; шанс зверя застать его врасплох достаточно велик.

Чиун с невинным выражением лица посмотрел на Римо.

Я подумал, что ничто из увиденного не подсказывает, как проникнуть куда мне надо.

Этак выходит, что над нами вроде как насмехаются, что это дело с мадьярами гроша ломаного не стоит.

Эти слова были произнесены веселым тоном; Луиза беззаботно прошла через веранду, но, очутившись одна в своей комнате, снова погрузилась в глубокое раздумье.

Но в Нассау все прибывающие на Багамы должны были открыть чемоданы для таможенной инспекции.

Тем более естественны такие высказывания в ваших устах, ведь вы один из ведущих защитников природы в Америке.

Если вы действительно хотите помочь "Географ глобус пропил"мне, то, пожалуй, вы можете кое-что сделать.

Они "курсовая работа заключение пример"продолжали путь по темному, пустому теперь городу и, наконец, подъехали к клубу, в большой паркинг-купол.

Я "скачать песню тимур темиров"с вами не согласен, перебил веганца Дос Сантос, "скачать словарь на телефон"и нахожу ваше отношение к нам "Лечебный массаж внутренних органов"до отвращения аристократическим.

На столе вдруг задребезжал стаканчик с карандашами.

Казалось, все вокруг, выполняя волю местного Хранителя, стало пластичным и танцует "Лепка с детьми раннего возраста (1-3 года). Методическое пособие для воспитателей и родителей"под пронзительные, диковинные звуки.

Вверху он был узкий и расширялся книзу, "скачать песни группы сектор газа"пол его был усыпан гравием, поверх которого уложена кора, на коре слой сена, и, наконец, слой меха.

Несколько минут "Лука Мудищев"нам пришлось подождать.

Вот этими "Английский язык в схемах и таблицах"руками, сердцем и "Комплект карточек "Дикие животные" 16,5х19,5 см."волей.

Присяжные, наблюдавшие зубастые челюсти "Книга решений. 50 моделей стратегического мышления"аллигатора в течение полутора дней, "Русская деревня: быт и нравы"признали чету Доломо "Тесты по информатике: 2 класс: к уч. А.В.Горячева и др. "Информатика в играх и задачах. 2 класс""виновной в покушении на "Цацики и вселенная"убийство.

Вам на самом деле "Ф.М. Достоевский. Малое собрание сочинений"нужна подделка.

Вторая мировая еще только началась, "Про хорошо и плохо малышам"но линия "Приключения Пифа"Мажино умерла навеки.

В его возрасте обычно не поправляются даже от незначи-тельных недомоганий.

Мир "Английская грамматика в начальной школе. 15 плакатов. Существительные и прилагательные"кончался в темноте под консолью.

Сверток задрожал, затем сделал "100 главных принципов презентации. Что должен знать оратор"неожиданный рывок вверх, так что Одиссей чуть не "Преступление и наказание"выпустил его из рук.

Как раз в "Обучение общению умственно отсталого ребенка"этот момент "Обретаем душевное равновесие. Как переносить стрессы и депрессии: православный взгляд"тень, похожая на птицу, скользнула мимо.

Любой "Точки болезни и здоровья на вашем лице"из моих прежних друзей отворачивался, завидев меня.

Он нанесет нам короткий "Путешествие оптимистки"деловой визит.

Несмотря "Плеядеанская история человечества: Венера-Марс-Малдек-Земля"на то что демонам часто приходится вертеться возле "Крестный отец"адского пламени или, напротив, благодаря этому обстоятельству, "Собрание сочинений в 30 томах. Том 11-12. Красное колесо: Повествование в отмеренных сроках. Книги 1"им очень нравится сидеть у весело шумящего камина.

Риск "Документация: сущность, значение, виды документов и требования по их оформлению"был велик нам предстояло пройти через строй противника.

Такой "Документація бюджетних установ"писк часто приходится слышать в чаще "Документи щодо особового складу"американского леса, когда страшная змея "Документи з господарської діяльності як гарант ефективної роботи підприємства"заберется в гнездо виргинского соловья.

Росита отодвинула горшок "Документирование аудита"и поставила сковороду на угли.

И "Документирование"девушка, которая ничего не делает.

Новая система необычайно проста,-разносился "Документирование в организации ООО 'Домострой'"по вагону голос капитана.

Разумеется, не обошлось "Документирование деятельности администрации Родинского района Алтайского края"без потасовки, кое-кого пришлось даже прикончить, "Документирование деятельности МУ 'Центр социального обслуживания граждан пожилого возраста и инвалидов'"пока непонятный сверток не оказался у "Документирование деятельности отдела кадров 'Мостострой-12'"Римо в руках.

``Красавица'' по-прежнему следует за ``Магнолией'', и между ними по-прежнему около двухсот ярдов.

Ты будешь свободна, перестанешь быть рабыней капризной хозяйки.

Начинаете тут мне толковать, что невозможно или слишком опасно.

Я встал на подножку и попробовал открыть дверцу ничего не вышло.

Чиун равнодушно взирал на возбужденных атакой людей.

Их предупредили о том, что нужно ждать нападения и погляди на эту сумятицу!

Кто-то "опера мини скачать для смартфонов" ищет утешения на дне бутылки или в щепотке белого "Прошивка archos 80 g9" порошка.

Если эта блудница подойдет к нему хотя бы на "скачать ігри онлайн" шаг, убей ее.

Волк не так зависит от "фильмы куликовская битва скачать" зрения, как человек.

Я спустился по откосу и "скачать песни анастасия приходька" вышел к развесистому дубу.

Я дал свои показания "скачать обновление для флеш плеера" тем, кто имел "украинскую музыку скачать" право их требовать, и этого достаточно.

Через неделю-другую можно было ожидать ежегодного, хотя и нежеланного, гостя, по прозвищу Желтый Джек, которого одинаково боялись и старый и малый.

Пошатываясь, он тихонько "музыка скачать из шага вперед"поднялся на ноги, и все же "скачать плагин реклама в чате"не удержал сдавленного стона.

Я подготовил торжественную речь, и "падали но поднимались песня скачать"мне не терпится произнести ее в последнем акте.

В конце концов "скачать русские фильмы с торрентов"огромный зверь, получив достаточно свинцовых шариков из "музыка 1 класа скачать"тридцати ружей, "статистика убийств в россии"скрылся под водой, издав леденящий душу крик, напомнивший всем плач умирающего "аниме озорной поцелуй скачать"ребенка.

Аззи сразу понял, что даже мертвая голова прекрасна.

Собака "обрезанные песни скачать"снова наклонилась к еде.

Руки "всё включено скачать"он держал в карманах, голову опустил, потому что не "скачать игры 100 топ игры"смотрел ни на что.

Огненный луч прорезал тьму "Профессия помощник руководителя Приемы высшего пилотажа" и мой враг упал.

Здесь "Веселая азбука" она ухаживает за жизнью кричащей и новой, а иногда за жизнью стонущей и старой, жизнью всех "Обыкновенная история" форм и всех оттенков.

Очевидно, он "Немного волшебства" нанял вас по какому-то "Япония вечная" делу, связанному с "Жилищный кодекс РФ" элишитами.

В любом случае, это кое-что, сказал Джек.

Вслед ему "Р Мандала Орнамент в круге Вып.2 Желтая кн." несся высокий, неприятный звук.

Затем сходил в кладовую и взял еды.

Было "Большая энциклопедия консервирования" непостижимо, что событие не привлекло внимания Имен.

если вы проболтаетесь кому-нибудь хоть "Большая энциклопедия рыболова" полсловом, я разорву вас на части своими руками, изрежу на мелкие кусочки и попрыгаю на ваших останках в сапогах с подковами.

Некоторые более старые и влиятельные расы не "Франко" имели бы ничего против ограничения этого влияния.

Нет, у Литл Биг Хорн больше было наших.

Переполненная демонами и "Комикс Темные материалы Кеко Карасумы Кн.8" чародеями обитель Старого бога снова менялась.

Сказав это, она легко соскочила с подножки кареты и, опершись на руку, любезно предложенную "Шпаргалка по мировой экономике" капитаном, прошла с ним на пароход; он проводил ее в дамский "Мини 75 блюд Соки сиропы желе" салон, где она и скрылась от восхищенных взглядов, не только моих, но и других пассажиров.

Санни Джо, проверь, идет ли изображение на мониторы.

Давайте "Шпаргалка по эконометрике" найдем помещение, где "Машиностроительное черчение и автоматизация выполнения чертежей" мы смогли бы обсудить случай, заговорил Хеллман.

Ты перестала кусать ногти, у тебя лучше кожа.

Не ощущая в этот момент никакой боли, я сидел, держась правой рукой "Мое сокровище. Роман" за перекладину руля.

Что-то в ней определенно изменилось.

Пение раздалось с новой силой, когда они скатились к подножию.

Когда Римо вошел в комнату, за ним встали бесшумно, как им казалось, два человека.

Начну разбираться, как следопыт.

В тоже время что-то разжигало его любопытство, его преследовала идея, что ему нужно там кое-что сделать, исполнить до конца начатое, несмотря на нервный страх.

Умом я все понимаю, но что-то иное отрицает мое знание.

Впоследствии он полагал, что в действительности прекратил сопротивляться подсознательным тенденциям, в его памяти образовался "Русско-чешский разговорник для туристов и деловых людей" полный провал вплоть до того "Информатика для экономистов" момента, пока он не обнаружил, что сам произносит речь.

Райл Мерсон восседал за огромным столом, перед ним стояли остатки завтрака.

Это был раздавленный слизняк, "Скачать песню я твой ангел" нечто, замороженное и "скачать skype русскую версию" оттаявшее прежде, чем пропеклось.

Я пришел сюда, "игра мини стрелялка скачать" чтобы украсть принадлежавшую лорду Дету коллекцию "учебник. криминология . малков" фигурок из драгоценных камней.

Ден заметил, что "скачать фильм гроза" одет старик очень странно.

То не было сновидением, хотя тогда "Отверженные. В 2-х томах. Том 1" мне казалось, что я сплю и все "Театр: Золушка; Кот в сапогах; Спящая красавица, Принцеса и свинопас" это мне лишь грезится.

Он сделал "засыпай на руках у меня засыпай скачать" это в манере, "скачать бесплатно игровой автомат резидент" весьма напоминающей ту, что довела нас "великолепный век скачать серии" до той ситуации, в какой мы сейчас находимся.

Конечно, нарисованный здесь образ весьма далек от реального.

Ах вот, значит, в чем твоя "Детский атлас мира" игра, папочка, с укором протянул Римо.

Мулат был повыше своего приятеля.

Ну, теперь стойте на месте, а я посмотрю, в чем "Little Men & Jo`s Boys" дело.

Но вопросы, которые он задавал время от времени, указывали на то, что он не упустил ни одной детали.

В Сен-Дизье время тоже было чужое, и небо чужое, и люди моложе на четверть века.

Знаешь, ведь они идут с наветренной стороны да "Я Богдан 2тт" еще под парусом.

Правда, остальные девчонки просто с ума сходили по этому рыжеватому "Античная мудрость" оттенку.

Мой сын потребует, чтобы ты передал ему свой плащ.

На "Maggie A Girl of the Streets & Other Stories" этот раз она с "Засолим Замаринуем Засушим Заморозим" силой врезалась в Некротику.

Мне только хотелось выяснить, смогу ли я проделать подобную вещь.

Одиссей назвал себя и "Гроздья гнева" поманил рукой Ахиллеса, чтобы представить своего друга.

Тут фракир зашевелился на запястье, частично размотался и "Справочник для пост. в вузы 2006-2007 Москвы и МО" выполз на ладонь левой руки, "Экономика предприятия. Учебник, практикум. Пятое издание, переработанное и дополненное" обвившись вокруг двух все еще лежавших на ладони голубых осколков.

LAST_UPDATED2